Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hét WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privé berichten te bekijkenLog in om je privé berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

Remembering 1918 global flu pandemic

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Medische verzorging Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45457

BerichtGeplaatst: 20 Dec 2006 21:25    Onderwerp: Remembering 1918 global flu pandemic Reageer met quote

Survivors remember 1918 global flu pandemic
Plague could teach lessons about how to prepare for future flu outbreak

CHEVY CHASE, Md. - At the height of the flu pandemic in 1918, William H. Sardo Jr. remembers the pine caskets stacked in the living room of his family’s house, a funeral home in Washington, D.C.

The city had slowed to a near halt. Schools were closed. Church services were banned. The federal government limited its hours of operation. People were dying — some who took ill in the morning were dead by night.

“That’s how quickly it happened,” said Sardo, 94, who lives in an assisted living facility just outside the nation’s capital. “They disappeared from the face of the earth.”
Sardo is among the last survivors of the 1918 flu pandemic. Their stories offer a glimpse at the forgotten history of one of the world’s worst plagues, when the virus killed at least 50 million people and perhaps as many as 100 million.

More than 600,000 people in the United States died of what was then called “Spanish Influenza.” The flu seemed to be particularly lethal for otherwise healthy young adults, many of whom suffocated from the buildup of liquids in their lungs.

In the United States, the first reported cases surfaced at an Army camp in Kansas as World War I began winding down. The virus quickly spread among soldiers at U.S. camps and in the trenches of Europe. It paralyzed many communities as it circled the world.

In the District of Columbia, the first recorded influenza death came on Sept. 21, 1918. The victim, a 24-year-old railroad worker, had been exposed in New York four days earlier. The flu swept through the nation’s capital, which had attracted thousands of soldiers and war workers. By the time the pandemic had subsided, at least 30,000 people had become ill and 3,000 had died in the city.

Flu 'made everybody afraid'
Among the infected was Sardo, who was 6 years old at the time.

He remembers little of his illness but recalls that his mother was terrified.

“They kept me well separated from everybody,” said Sardo, who lived with his parents, two brothers and three other family members. His family quarantined him in the bedroom he had shared with his brother. Everyone in the family wore masks.

The city began shutting down. The federal government staggered its hours to limit crowding on the streets and on streetcars. Commissioners overseeing the district closed schools in early October, along with playgrounds, theaters, vaudeville houses and “all places of amusement.” Dances and other social gatherings were banned.

The commissioners asked clergy to cancel church services because the pandemic was threatening the “machinery of the federal government,” The Washington Star newspaper reported at the time. Pastors protested.

“There was a feeling that they couldn’t turn to God, other than in prayer,” Sardo said. “They liked the feeling of going to church, and they were forbidden.”

The flu’s spread and the ensuing restrictions “made everybody afraid to go see anybody,” he said.

“It changed a lot of society,” Sardo said. “We became more individualistic.”

At the time, rumors swirled that the Germans had spread the disease — which Sardo did not believe.

In a list of 12 rules to prevent the disease’s spread, the Army’s surgeon general wrote that people should “avoid needless crowding,” open windows and “breathe deeply” when the air is “pure” and “wash your hands before eating.”

One slogan was, “Cover up each cough and sneeze. If you don’t, you’ll spread the disease.”
Those who were healthy wore masks when venturing outside. People who were known to be infected were threatened with a $50 fine if they were seen in public. Sardo remembers people throwing buckets of water with disinfectant on their sidewalks to wash away germs from people spitting on the street.

These days, government health officials are trying to build their case for school closings and similar steps during a future flu pandemic by showcasing new research that suggests such measures seemed to work during the deadly Spanish flu of 1918.

Researchers found that cities like St. Louis, which instituted “social distancing” at least two weeks before flu cases peaked in their communities, had flu-related death rates less than half that of Philadelphia, which didn’t act until later.

The whirlwind historical research project — which started in August and was unveiled this month — involved a team of researchers from the University of Michigan and the U.S. Centers for Disease Control and Prevention, who combed through health records, newspaper clippings and other documents from 45 cities.

Another finding: The more social distancing measures were used and the longer they were in place, the less severe was the pandemic’s effect on a particular city. Wearing masks in public, restricting door-to-door sales, canceling church and quarantining sick people were among the layers of measures that appeared beneficial.

But the researchers acknowledged they’ve only just begun their analysis, and haven’t teased out which measures were most effective. And they stopped short of saying those steps were the clear-cut reason some cities had lower death rates.

'A lot of prayers'
Another survivor of the 1918 flu pandemic, 99-year-old Ruth Marshall, says she, her two sisters and a brother came down with what they thought was a cold. Then the fever struck and the illness became severe, she said.

Marshall, who lived just steps from the Capitol at the time, said the influenza deaths reported in the newspapers came as a surprise.

“We never thought we were going to die. We did pretty good — a lot of prayers,” she said.

Others were not so fortunate. As the death toll started to mount, there was a shortage of coffins. Funeral homes could not keep up. Sardo’s father, who owned William H. Sardo & Co., and other funeral-home directors turned to soldiers for help embalming and digging thousands of graves.

Talk of the threat of another pandemic brings back memories for Sardo, who says he has gotten a flu shot every year they are available.

“It scares the hell out of me,” Sardo said. “It does.”

http://www.msnbc.msn.com/id/16194254/page/2/
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Lingekopf
Bismarck


Geregistreerd op: 19-10-2006
Berichten: 15981
Woonplaats: Binnen de Atlantikwall en 135 km van het WO1-front

BerichtGeplaatst: 20 Dec 2006 22:40    Onderwerp: Spaanse griep Reageer met quote

De pandemie van wat tegenwoordig de Spaanse griep heet was inderdaad de ernstigste infectieziekte van de 20e eeuw. Ze werd veroorzaakt door een tot dan toe nog onbekend influenzavirus, dat afkomstig was van een soort varkenspestvirus. Het kwam op een buitengewoon ongelukkig moment in de geschiedenis, toen in Europa veel mensen een lage weerstand hadden.
De belangrijkste oorzaak van de grote sterfte was echter de bacteriële longontsteking, die de belangriujkste complicatie was van deze influenza. Antibiotica waren er nog niet. De maatregelen van de gezondheidsauthoriteiten hadden dan ook meer effect op de verspreiding van de longontsteking dan op die van de influenza zelf.
Varianten van dit virus kwamen in latere jaren regelmatig voor, maar omdat de meeste wereldbewoners al eens Spaanse griep hadden gehad bleven de gevolgen beperkt, met name omdat longontsteking als complicatie minder voorkwam door de kleinere infectiekans. Er waren immers veel minder zieken beschikbaar.
Pas in 1956 kwam er een nieuwe pandemie: de Aziatische paardgerelateerde influenza. Maar toen waren er al antibiotica. En het wachten is nu op de volgende pandemie....
_________________
"Setzen wir Deutschland, so zu sagen, in den Sattel! Reiten wird es schon können..... "
"Wer den Daumen auf dem Beutel hat, der hat die Macht."

Otto von Bismarck, 1869
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45457

BerichtGeplaatst: 04 Feb 2008 15:16    Onderwerp: Reageer met quote

In september 1918 stierven op een Amerikaanse basis (Fort Riley, Kansas) in Boston een groot aantal soldaten. Het dodelijk griepvirus verspreidde zich daarna snel over het land en werd de grootste epidemie die Amerika ooit getroffen heeft. Ruim 600.000 doden na een mysterieus begin van deze ziekte.
Op de website The American Experience kunt u beeld en aanvullend informatie vinden.
Deze wereldwijde Spaanse griep epidemie van 1918-1919 eiste naar schatting 20 tot 100 miljoen doden. Er zijn sterke theorieën dat de epidemie op Fort Riley is ontstaan.
http://archieven.blogspot.com/2007/11/pandemie-in-amerika-van-1918.html
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45457

BerichtGeplaatst: 04 Feb 2008 15:17    Onderwerp: Reageer met quote

1918 Influenza Timeline


March

• At Fort Riley, Kansas, an Army private reports to the camp hospital just before breakfast on March 11 complaining of fever, sore throat, and headache. He was quickly followed by another soldier with similar complaints. By noon, the camp's hospital had dealt with over 100 ill soldiers. By week's end that number jumped to 500.


July

• Public health officials in Philadelphia issue a bulletin about the so-called Spanish influenza.


August

• Around the 27th of the month, sailors stationed on board the Receiving Ship at Commonwealth Pier in Boston begin reporting to sick-bay with the usual symptoms of the grippe. By August 30, over 60 sailors were sick. Soon, Commonwealth Pier was overwhelmed and 50 cases had to be transferred to Chelsea Naval Hospital. Flu sufferers commonly described feeling like they "had been beaten all over with a club."


September

• Dr. Victor Vaughn, acting Surgeon General of the Army, receives urgent orders to proceed to Camp Devens near Boston. Once there, what Vaughn sees changes his life forever: "I saw hundreds of young stalwart men in uniform coming into the wards of the hospital. Every bed was full, yet others crowded in. The faces wore a bluish cast; a cough brought up the blood-stained sputum. In the morning, the dead bodies are stacked about the morgue like cordwood." On the day that Vaughn arrived at Camp Devens, 63 men died from influenza.

• The Navy Radio School at Harvard University in Cambridge reports the first cases of influenza among the group of 5000 young men studying radio communications.

• On September 5, the Massachusetts Department of Health alerts area newspapers that an epidemic is underway. Dr. John S. Hitchcock of the state health department warned that "unless precautions are taken the disease in all probability will spread to the civilian population of the city."

• US Surgeon General Rupert Blue of the United States Public Health Service dispatches advice to the press on how to recognize the influenza symptoms. Blue prescribed bed rest, good food, salts of quinine, and aspirin for the sick.

• Lt. Col. Philip Doane, head of the Health and Sanitation Section of the Emergency Fleet Corporation, speaking in Washington, D.C., fuels the rumor and speculation by blaming the Germans for the deadly influenza that was striking Americans. Said Doane: "It would be quite easy for one of these German agents to turn loose Spanish influenza germs in a theater or some other place where large numbers of persons are assembled. The Germans have started epidemics in Europe, and there is no reason why they should be particularly gentle with America."

• Edward Wagner, a Chicagoan newly settled in San Francisco, falls ill with influenza on September 24. San Francisco public health officials had been downplaying the potential dangers posed by the flu. Dr. William Hassler, Chief of San Francisco's Board of Health had gone so far as to predict that the flu would not even reach the city.

• On September 28, 200,000 gather for a 4th Liberty Loan Drive in Philadelphia. Days after the parade, 635 new cases of influenza were reported. Within days, the city will be forced to admit that epidemic conditions exist. Churches, schools, and theaters are ordered closed, along with all other places of "public amusement."

• Royal Copeland, the Health Commissioner of New York City, announces, "The city is in no danger of an epidemic. No need for our people to worry."


October

• Boston registers 202 deaths from influenza on October 2. Shortly thereafter, the city canceled its Liberty Bond parades and sporting events. Churches were closed and the stock market was put on half-days.

• On October 6, Philadelphia posts what would be just the first of several gruesome records for the month: 289 influenza-related deaths in a single day.

• Congress approves a special $1 million fund to enable the U.S. Public Health Service to recruit physicians and nurses to deal with the growing epidemic. US Surgeon General Rupert Blue set out to hire over 1000 doctors and 700 nurses with the new funds. The war effort, however, made Blue's task difficult. With many medical professionals already engaged in lending care to fighting soldiers, Blue was forced to look for some recruits in places like old-age homes and rehabilitation centers.

• 851 New Yorkers die of influenza in a single day. In Philadelphia, the city's death rate for one single week is 700 times higher than normal.

• The crime rate in Chicago drops by 43 percent. Authorities attributed the drop to the toll that influenza was taking on the city's potential lawbreakers.

• On October 19, Dr. C.Y. White announces in Philadelphia that he has developed a vaccine to prevent influenza. Over 10,000 complete series of inoculations were delivered to the Philadelphia Board of Health. Whether or not the so-called vaccine played much of a role in loosening the flu's grip on the city became a matter of great debate.

• October 1918 turns out to be the deadliest month in the nation's history as 195,000 Americans fall victim to influenza.


November

• Celebrating the end of World War I, 30,000 San Franciscans take to the streets to celebrate. There was much dancing and singing. Everybody wore a face mask.

• Sirens wail on November 21, signaling to San Franciscans that it is safe--and legal--to remove their protective face masks. At that point, 2,122 were dead due to influenza.


December

• 5,000 new cases of influenza are reported in San Francisco.
http://www.pbs.org/wgbh/amex/influenza/timeline/index.html
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45457

BerichtGeplaatst: 04 Feb 2008 15:22    Onderwerp: Reageer met quote

Fort Riley:

Camp Funston - Camp Funston was the largest of sixteen divisional cantonment (temporary or semi-permanent military quarters) training camps constructed during World War I. Designated to be located at Fort Riley due to its central location in the nation, construction began on July 1, 1917 and the camp was completed on December 1st of the same year. With a capacity of over 50,000, it drew trainees from all over the Great Plains states. However, not long after the camp was completed and filled with soldiers, the 1918 flu epidemic, called the "Influenza Pandemic of 1918" hit the camp. Worldwide, this fatal flu virus, cited as the most devastating epidemic in recorded world history, killed more people than did World War I, an estimated 20 to 40 million people, including some 675,000 Americans. A global disaster, the flu took its toll on Camp Funston and Fort Riley, like it did the rest of the world.

When the war was over in 1918, the camp, as well as the Army shrunk and by 1922, Camp Funston officially ceased to exist. Today, its many buildings now serve as temporary housing.

Though those WWI soldiers-in-training are long gone; seemingly, at least one of them has chosen to stay. First reported in the late 1960's, a ghostly soldier in World War I uniform has been seen in the area, continuing his patrol. The tale alleges that a Public Works employee first spied the ghostly figure while repairing downed electrical lines. In the midst of a snow storm, he noticed a soldier, in a heavy woold overcoat and rifle over his shoulder, pacing back and forth near the site of the old world War I era gymnasium. After repairing the lines, he decided to share his thermos of hot coffee with the young man; however, when he approached the area where he had spied him, the soldier was gone. More perplexing, was the snow-covered ground showed no sign of footprints. Many believe that this long forgotten soldier is one of those who died during the 1918 flu pandemic.

http://www.legendsofamerica.com/OZ-FortRiley.html
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Lingekopf
Bismarck


Geregistreerd op: 19-10-2006
Berichten: 15981
Woonplaats: Binnen de Atlantikwall en 135 km van het WO1-front

BerichtGeplaatst: 16 Mrt 2008 12:49    Onderwerp: Reageer met quote

Griep

Gina Kolata
het verhaal van de grote influenza-epidemie van 1918 en de zoektocht naar het dodelijke virus.

Paperback,410 Pagina's, De Bezige Bij, ISBN10: 9023439856, ISBN13: 9789023439851, alleen nog 2ehands leverbaar

De auteur is van oorsprong microbiologe/virologe en nu wetenschapsjournalist van de New York Times. Dit boek hoort in de bijzondere categorie populaire en tegelijk wetenschappelijk geheel verantwoorde boeken waarin een medisch onderwerp, in dit geval alle facetten van de griep-epidemie van 1918 en de daarop volgende internationale zoektocht naar het influenza-virus, als een spannende roman wordt beschreven. Het boek is uitermate spannend geschreven, de klinische, sociale en anderssoortige gebeurtenissen worden beeldend en tegelijk nauwkeurig en verantwoord neergezet, en de lezer krijgt vanzelf de voor goed begrip noodzakelijke nodige wetenschappelijke gegevens voorgezet. Geschiedenis, geneeskunde, wetenschap en human interest en drama zijn hier op een zeldzame mooie manier tot een geheel verweven.
(Biblion recensie, Dr. H.S. Verbrugh)
_________________
"Setzen wir Deutschland, so zu sagen, in den Sattel! Reiten wird es schon können..... "
"Wer den Daumen auf dem Beutel hat, der hat die Macht."

Otto von Bismarck, 1869
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
rolffie61



Geregistreerd op: 18-2-2005
Berichten: 720

BerichtGeplaatst: 16 Mrt 2008 16:14    Onderwerp: Reageer met quote

Goed leesbaar boek. Ik bezit het in het Engels. Mooi is vooral de jacht naar het virus op afgelegen plaatsen, met name in het arctisch gebeid, in de hoop in graven daar nog bruikbaar materiaal te kunnen vinden. Ook het zoeken in de archieven van de US Army in de grootste pathologie databank ter wereld leest als een avonturenroman.
Volgens mij zijn sinds het verschijnen van dat boek wel wat meer inzichten en nieuwe feiten boven gekomen.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Lingekopf
Bismarck


Geregistreerd op: 19-10-2006
Berichten: 15981
Woonplaats: Binnen de Atlantikwall en 135 km van het WO1-front

BerichtGeplaatst: 16 Mrt 2008 16:36    Onderwerp: Reageer met quote

Ik heb horen verluiden dat de DNA-structuur van het virus bekend zou zijn. Ik ga eens verder zoeken. Overigens zijn de huidige nazaten van het A-griepvirus van rond 1960 maar verre verwanten van het oude "swine"-type van de Spaanse grieppandemie. Ik zal eens kijken of Oosterhuis me wijzer kan maken.
_________________
"Setzen wir Deutschland, so zu sagen, in den Sattel! Reiten wird es schon können..... "
"Wer den Daumen auf dem Beutel hat, der hat die Macht."

Otto von Bismarck, 1869
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 16 Mrt 2008 16:59    Onderwerp: Reageer met quote

In dit verband ook de moeite waard is






Een boek met 158 pagina’s dat in 2002 bij uitgeverij Aspekt verscheen en nog steeds verkrijgbaar is. € 15.50

Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45457

BerichtGeplaatst: 30 Aug 2008 16:47    Onderwerp: Reageer met quote

1918 Pandemic Flu Online Storybook from CDC

Saturday August 30, 2008
It's not a pretty story, but the Centers for Disease Control (CDC) has released an online storybook on the pandemic flu of 1918 that killed more than 50 million people worldwide including an estimated 675,000 people in the United States. That's a death toll exceeding all combined military and civilian deaths during World War I (1914-1918).

Currently containing about 50 stories from survivors, families, and friends, the storybook describes the terrible pandemic in personal narratives, photos and videos from storytellers.

CDC hopes the storybook will develop into a resource for public health officials in preparing for the threats of future pandemics.

"It's an excellent resource, not only for public health professionals, but for people of all ages," said Sharon KD Hoskins, CDC project coordinator in a press release. "It’s probably the closest to experiencing the real thing that many of us can imagine."

http://usgovinfo.about.com/b/2008/08/30/1918-pandemic-flu-online-storybook-from-cdc.htm

Storybook online:
http://1918.pandemicflu.gov/index.htm
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
hortus



Geregistreerd op: 4-9-2006
Berichten: 7
Woonplaats: Izegem

BerichtGeplaatst: 30 Aug 2008 20:18    Onderwerp: Reageer met quote

Bijna 30000 Nederlanders gestorven ? illustreert dit niet eerder de virulentie van het virus en ontkracht het een beetje de ' door den grooten oorlog verzwakte' bevolking ?
Of hadden in Nederland ook niet teveel te eten tijdens de oorlogsjaren ?
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45457

BerichtGeplaatst: 30 Aug 2008 20:29    Onderwerp: Reageer met quote

Ook Nederland kende hongersnood, wat resulteerde in het "aardappeloproer" (1917)
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Wienne



Geregistreerd op: 25-7-2006
Berichten: 1086
Woonplaats: Waarschoot

BerichtGeplaatst: 03 Sep 2008 13:24    Onderwerp: Reageer met quote

Excuseer, maar ik ben een beetje in de war.

Was het niet zo dat de Spaanse Griep zo'n uniek geval was omdat de slachtoffers voornamelijk gezonde jonge mensen waren en de traditionele slachtoffers van epidemieën, kinderen, ouderen enz... eerder buiten schot bleven.

Dus zie ik die relatie met verzwakte bevolking dan ook niet echt. Het feit dat de griep voor het eerst opduikt in een Amerikaans legerkamp sterkt mij daar dan nog in: De VS waren tot dan toe uit de oorlog gebleven, de bevolking daar kende zeker geen beproevingen. Soldaten in die kampen waren daarbij ook nog eens jong (en dus in betere conditie) en ongelooflijk fit door hun training.

Ik heb dacht ik opgevangen dat de reden voor die voorkeur van het virus voor het 'fittere' deel van de bevolking te wijden zou zijn dat het 'iets' doet met het immuumsysteem dat daardoor op hol slaat. En hoe fitter men is, des te sterker dat immuumsysteem en dus de verschrikkelijker de gevolgen.

Kan iemand dat mij bevestigen?

Ik probeer alleszins dat boek dat Lingekopf aanraad op de kop te tikken!

Wienne
_________________
'Better the pride that resides in the Citizen of the World,
Than the pride that divides when a colourful rag is unfurled'

Wienne's site
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 03 Sep 2008 13:37    Onderwerp: Reageer met quote

Lingekopf @ 16 Mrt 2008 17:36 schreef:
Ik heb horen verluiden dat de DNA-structuur van het virus bekend zou zijn.


Klopt. Onderzoekers hebben een slachtoffer opgegraven die in permafrost begraven was en hadden dus goed materiaal tot hun berschikking.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 03 Sep 2008 13:39    Onderwerp: Reageer met quote

Wienne @ 03 Sep 2008 14:24 schreef:
Kan iemand dat mij bevestigen?


Ik niet. Althans niet met bron. Maar ik heb hetzelfde begrepen.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Lingekopf
Bismarck


Geregistreerd op: 19-10-2006
Berichten: 15981
Woonplaats: Binnen de Atlantikwall en 135 km van het WO1-front

BerichtGeplaatst: 03 Sep 2008 15:19    Onderwerp: Reageer met quote

De geringe sterfte van de A-griep in 1957 en de daarmee nauw verwante Hong-Kong-griep uit 1968 kwam niet zozeer doordat deze veel minder ernstig ziek maakten, maar vooral doordat men beschikte over antibiotica. De sterfte aan de griep wordt nl. bijna altijd veroorzaakt door de bijkomende bacteriële longontsteking. Dat was in 1919 niet anders, maar toen waren er nog geen antibiotica.
Alle huidige influenzastammen zijn nog steeds varianten van het Azië-Hong Kong virus.
_________________
"Setzen wir Deutschland, so zu sagen, in den Sattel! Reiten wird es schon können..... "
"Wer den Daumen auf dem Beutel hat, der hat die Macht."

Otto von Bismarck, 1869
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Wienne



Geregistreerd op: 25-7-2006
Berichten: 1086
Woonplaats: Waarschoot

BerichtGeplaatst: 03 Sep 2008 17:14    Onderwerp: Reageer met quote

Quote:
Ik niet. Althans niet met bron. Maar ik heb hetzelfde begrepen.


Nu ik er over terug denk vermoed ik dat ik het op de radio opgevangen heb tijdens een radiodocumentaire op radio 1 (zal wel radio 1 geweest zijn, alle radio's in huis en in de auto staan zowat vastgeroest op Radio 1...)

Men sprak daar ook van een aantal stalen van een vrouw die al sinds 1918 of 1919 zouden bewaard worden en waaruit men het virus had kunnen extraheren. Die stalen zouden zowat het best bewaakte organisch materiaal zijn ter wereld. Een deel van het programma ging over de moeite die het gekost had om die stalen te verkrijgen om die te kunnen onderzoeken. Door dat onderzoek was men op het immuniteitsspoor gekomen, dacht ik.

Denk dat het weer een avondje googlen wordt...

Wienne
_________________
'Better the pride that resides in the Citizen of the World,
Than the pride that divides when a colourful rag is unfurled'

Wienne's site
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
rolffie61



Geregistreerd op: 18-2-2005
Berichten: 720

BerichtGeplaatst: 03 Sep 2008 19:21    Onderwerp: Reageer met quote

In het boek van Eric Mecking, Het drama van 1918. Over de Spaanse griep en de zoektocht naar virus en vaccin (Mets & Schilt, Amsterdam 2006, ISBN 90-5330-539-4) staat een keurig overzicht hoe men in de afgelopen decennia het virus heeft opgespoord.
Allereerst via de archieven van het Armed Forces Pathology Institute in de US of A. Daar lukte het een patholoog om 5 van de 10-delige genencode te kraken. Tegelijk zocht een andere arts het in het opgraven van slachtoffers die begraven waren in de permafrost van Alaska. Eerst in 1951 (maar dat mislukte) en in 1997 opnieuw om de missende delen aan te kunnen vullen. Ondanks het feit dat men met het kraken van de genencode korte later met behulp van autopsiemateriaal uit Londen wel het virus identificeerde, bleef er een vraag over.
Waarom zo krachtig en dodelijk?
In 2004 kwam men grotendeels achter het mechanisme.
Het virus was onbekend en het immuunsysteem herkende het dus pas erg laat. Het virus kon daarom explosief groeien en daarop rageerde het lichaam met een enorme aanmaak van antistoffen die zich daarmee ook onbedoeld keerde tegen het eigen lichaam. Op de plaats waar het virus binnendrong en groeide, verwoeste het eigen immuunsysteem de plaats van entree: de longen. Jongeren en gezonden hebben van nature het beste immuunsysteem. En dat verklaarde de sterfte bij jongeren.

In oktober 2005 verschenen hierover artikelen in Nature en Science (even voor de Googleaars onder ons:). Hierin bleek dat het virus van de Spaanse griep erg leek op de vogelgriep en dat door een aantal mutaties het laatste virus in een keer weer dodelijk kan worden. Hoe precies is nog niet helemaal duidelijk.
Men weet dus ondertussen de genencode van het Spaanse griepvirus en het bestaat in enkele laboratoria om de laatste raadsels op te kunnen lossen.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
rolffie61



Geregistreerd op: 18-2-2005
Berichten: 720

BerichtGeplaatst: 03 Sep 2008 19:26    Onderwerp: Reageer met quote

Voor de 2e handskoopjeshagers: Mecking maakt ook ruim gebruik van het boek van Gina Colata. (die naam klinkt trouwens als een zoet alcoholhoudend drankje:)
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Wienne



Geregistreerd op: 25-7-2006
Berichten: 1086
Woonplaats: Waarschoot

BerichtGeplaatst: 03 Sep 2008 19:51    Onderwerp: Reageer met quote

Dat ging vlug:

Op Wikipedia een paar artikels gevonden:

http://en.wikipedia.org/wiki/Spanish_flu
http://en.wikipedia.org/wiki/Spanish_flu_research

Kort samengevat: het DNA-patroon van het virus werd in 2005 gereconstrueerd uit biologisch materiaal van een Inuit-vrouw, begraven in Alaska in de Permafrost. Blijkbaar is zowat gans haar dorp aan de griep gestorven. Ook gepreserveerde stalen van minstens 2 soldaten werden daarbij gebruikt.

Het virus zou van vogels via varkens overgesprongen zijn op de mens, alhoewel ook de mogelijkheid bestaat dat het rechtstreeks op de mens is overgegaan. De oorsprong ligt idd vermoedelijk in Fort Riley.

In 2007 is er een artikel verschenen over apen die besmet werden met het gereconstrueerde virus. Deze vertoonden de typische symptomen van de Spaans Griep en stierven allemaal aan een cytokine storm. Een cytokine storm is een runaway van het immuunsysteem. Het immuunsysteem produceert bij een infectie cytokines, deze stimuleren dan op hun beurt weer het immuumsysteem. Resultaat: een uit de hand lopende productie van T-cellen en dergelijke. Wanneer dat optreedt in vitale organen zoals de longen, blokkeren die door de grote hoeveelheden vocht in de longen. Resultaat: de patiënt verdrinkt in zijn eigen vocht.
Zo'n cytokine storm kan optreden wanneer het lichaam plots in kontakt komt met een onbekende, zware besmetting. Een goed immuunsysteem is in zo'n geval dus eerder nadelig.
Blijkbaar zouden de slachtoffers van de vogelgriep in Azië een paar jaar terug ook vooral aan de cytokine storm gestorven zijn.
http://en.wikipedia.org/wiki/Cytokine_storm

Bijzondere aspecten van de Spaanse Griep:
Hij trad vooral op tijdens de zomer.
Hij had vooral invloed op jonge volwassenen. 99% van de doden was minder dan 65 en meer dan de helft tussen de 20 en 40 jaar.
Het was naar hedendaagse schattingen de grootste pandemie ooit (50 tot 100 miljoen doden, meer dan de pest-epidemie). Naar schatting 2 tot 5% van de werelbevolking zou er aan gestorven zijn en naar schatting minstens 20% erdoor ziek geworden.
De ziekte trad zodanig snel op dat het slachtoffer op een paar uur tijd van perfect in orde compleet geveld kon zijn.
De ziekte sloeg toe op extreem korte termijn: meestal werd een plaats getroffen gedurende een periode van een maand en verdween ze dan. Mede daardoor waren de economische gevolgen beperkt.

Een van de meest opvallende complicaties waren heftige bloedingen van de slijmvliezen van neus, maag en ingewanden. Oor- en huidbloedingen kwamen ook voor.

Het grootste deel van de doden was zoals Lingekopf schrijft te wijten aan secundaire infecties met bacteriële longontsteking op de eerste plaats. Echter heel wat doden stierven ook aan directe gevolgen van de ziekte, vooral dan door bloedingen en oedeem in de longen.

Welke geneesmiddelen men ook probeerde, geen enkel was effectief. Het was pas naar het einde toe toen enkele legerdokters patiënten inspoten met bloed of bloedplasma van mensen die de ziekte overleefd hebben dat er verbetering kwam: de mortaliteit daalde met 50%.

Die methode word dan ook naar voren geschoven in het geval van een nieuwe pandemie: Bloedplasma van genezen patiënten is direct voorhanden en in voldoende hoeveelheden, terwijl de productie van specifieke vaccins op gang kan komen. Die methode had trouwens ook enig succes bij de behandeling van ebola-patiënten bij de epidemie te Kikwit in 1995.

Er is ook mogelijkheid om de cytokine storm tegen te werken. Het immuunsysteem produceert tijdens een infectie na een paar dagen proteïne met de schilderachtige naam OX40. Die OX40 bindt zich aan de T-cellen waardoor die langer 'leven' en dus effectiever de ziekte kunnen bestrijden. Toedienen van een kunstmatige variant van OX40 verhindert dat die zich aan de T-cellen kan binden. Voordeel is dat het immuunsysteem als dusdanig de ziekte kan verder bestrijden, maar er geen runaway proces optreedt. Echter het onderzoek naar deze veelbelovende therapie ligt blijkbaar momenteel stil. Een andere therapie die invloef lijkt te hebben is het toedienen van antioxydantia.

Corticosteroiden, alhoewel dikwijls gebruikt in therapie van de cytokine storm blijken volgens klinische proeven geen enkel effect te hebben.

Wienne
_________________
'Better the pride that resides in the Citizen of the World,
Than the pride that divides when a colourful rag is unfurled'

Wienne's site
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45457

BerichtGeplaatst: 06 Sep 2008 5:38    Onderwerp: Reageer met quote


_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Jempie



Geregistreerd op: 19-9-2005
Berichten: 404
Woonplaats: Brugge-België

BerichtGeplaatst: 11 Okt 2008 18:01    Onderwerp: Reageer met quote

Hallo!

het is nog niet zoalng geleden op TV geweest : in Engeland heefy men met toestemming van de familie ,iemand van adel,het stoffelijk overschot opgegraven om stalen te nemen , voor onderzoek naar de stam van het virus...
De man was begraven in een loden kist, en men was er zo goed als zeker van dat het stoffelijk overschot nog in zeer goede staat zou verkeren.
De familie stemde toe in belang van de wetenschap!

Er was door de Engelse regering aan die onderzoekers een flink bedrag toegekend om gedurende enkele jaren aan onderzoek ernaar te voldoen.

Volgens de commentaren zou dit wellicht het best (gekende) bewaarde stoffelijk overschot zijn van iemand die aan die griepvirus was overleden...ergens 1918 of 1919...!

mvr

Jempie
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Wienne



Geregistreerd op: 25-7-2006
Berichten: 1086
Woonplaats: Waarschoot

BerichtGeplaatst: 23 Mei 2009 13:03    Onderwerp: Reageer met quote

Naast het WO1-forum volg ik nog een aantal wetenschappelijke blogs. Via één van die ben ik op volgende TED-talk gebotst:

Laurie Garret on lessons from the 1918 flu.

De voordracht dateert van 2007 (ten tijde van de vogelgriep), en concentreert zich vooral op de (bijna niet-bestaande) voorzorgsmaatregelen in de VS vanuit federaal oogpunt en de vergelijking op dat vlak met toen.

Wienne
_________________
'Better the pride that resides in the Citizen of the World,
Than the pride that divides when a colourful rag is unfurled'

Wienne's site
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
Percy Toplis



Geregistreerd op: 9-5-2009
Berichten: 13573
Woonplaats: Suindrecht

BerichtGeplaatst: 12 Jan 2010 22:55    Onderwerp: Reageer met quote

In 1918 Pandemic, Another Possible Killer: Aspirin

By NICHOLAS BAKALAR
Published: October 12, 2009


The 1918 flu epidemic was probably the deadliest plague in human history, killing more than 50 million people worldwide. Now it appears that a small number of the deaths may have been caused not by the virus, but by a drug used to treat it: aspirin.

Dr. Karen M. Starko, author of one of the earliest papers connecting aspirin use with Reye’s syndrome, has published an article suggesting that overdoses of the relatively new “wonder drug” could have been deadly.

What raised Dr. Starko’s suspicions is that high doses of aspirin, amounts considered unsafe today, were commonly used to treat the illness, and the symptoms of aspirin overdose may have been difficult to distinguish from those of the flu, especially among those who died soon after they became ill.

Some doubts were raised even at the time. At least one contemporary pathologist working for the Public Health Service thought that the amount of lung damage seen during autopsies in early deaths was too little to attribute to viral pneumonia, and that the large amounts of bloody, watery liquid in the lungs must have had some other cause.

Dr. Starko acknowledged that she did not have autopsy reports or other documents that could prove that aspirin was the problem. “There was a lot of chaos in these places,” she said, “and I’m not sure if there are good records anywhere.”

But of the many factors that might have influenced the outcome in any particular case, Dr. Starko wrote, aspirin overdose stands out for several reasons, including a confluence of historical events.

In February 1917, Bayer lost its American patent on aspirin, opening a lucrative drug market to many manufacturers. Bayer fought back with copious advertising, celebrating the brand’s purity just as the epidemic was reaching its peak.

Aspirin packages were produced containing no warnings about toxicity and few instructions about use. In the fall of 1918, facing a widespread deadly disease with no known cure, the surgeon general and the United States Navy recommended aspirin as a symptomatic treatment, and the military bought large quantities of the drug.

The Journal of the American Medical Association suggested a dose of 1,000 milligrams every three hours, the equivalent of almost 25 standard 325-milligram aspirin tablets in 24 hours. This is about twice the daily dosage generally considered safe today.

Dr. Starko’s paper, published in the Nov. 1 issue of Clinical Infectious Diseases, has stirred some interest, if not enthusiastic endorsement, among other experts.

“I think the paper is creative and asking good questions,” said John M. Barry, author of a book on the 1918 flu titled “The Great Influenza.” “But we don’t know how many people actually took the doses of aspirin discussed in the article.”

The pharmacology of aspirin is complex and was not fully understood until the 1960s, but dosage is crucial. Doubling the dose given at six-hour intervals can cause a 400 percent increase in the amount of the medicine that remains in the body. Even quite low daily doses — six to nine standard aspirin pills a day for several days — can lead to dangerously high blood levels of the drug in some people.

Peter A. Chyka, a professor of pharmacy at the University of Tennessee, said he found Dr. Starko’s theory “intriguing.” Little was known about safe dosages at the time, he said, and doctors often simply raised the amount until they saw signs of toxicity.

“In the context of what we know today about aspirin and aspirinlike products, Starko has made an interesting effort to put this together,” Dr. Chyka said. “There are things other than flu that can complicate a disease like this.”

Although he doubted that more than a small number of deaths could be attributed to aspirin overdose, Dr. David M. Morens, an epidemiologist with the National Institutes of Health, said the paper was valuable in that “it makes an attempt to look at environmental or host factors that may be involved.” He said, “We haven’t been able to explain all the deaths in young adults with the virus itself.”

Dr. Starko was hesitant to estimate how many deaths aspirin overdose could have caused, but suggested that military archives might be one place to look. “I’m hoping others will follow up,” she said, “by examining available treatment records.”

http://www.nytimes.com/2009/10/13/health/13aspirin.html
_________________

"Omdat ik alles beter weet is het mijn plicht om betweters te minachten."
Marcel Wauters, Vlaams schrijver en kunstenaar 1921-2005
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Percy Toplis



Geregistreerd op: 9-5-2009
Berichten: 13573
Woonplaats: Suindrecht

BerichtGeplaatst: 07 Feb 2010 21:39    Onderwerp: Reageer met quote

The 1918–1919 influenza pandemic in England and Wales: spatial patterns in transmissibility and mortality impact

http://origem.info/FIC/pdf/Chowell%20et%20al%202008%20The%201918-1919%20influenza%20in%20England%20Wales%20ProcBiol%20Sci.pdf

Spatial variations in disease patterns of the 1918–1919 influenza pandemic remain poorly studied. We
explored the association between influenza death rates, transmissibility and several geographical
and demographic indicators for the autumn and winter waves of the 1918–1919 pandemic in cities,
towns and rural areas of England and Wales. Average measures of transmissibility, estimated by the
reproduction number, ranged between 1.3 and 1.9, depending on model assumptions and pandemic wave
and showed little spatial variation. Death rates varied markedly with urbanization, with 30–40% higher
rates in cities and towns compared with rural areas. In addition, death rates varied with population size
across rural settings, where low population areas fared worse. By contrast, we found no association
between transmissibility, death rates and indicators of population density and residential crowding.
Further studies of the geographical mortality patterns associated with the 1918–1919 influenza pandemic
may be useful for pandemic planning.
_________________

"Omdat ik alles beter weet is het mijn plicht om betweters te minachten."
Marcel Wauters, Vlaams schrijver en kunstenaar 1921-2005
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Percy Toplis



Geregistreerd op: 9-5-2009
Berichten: 13573
Woonplaats: Suindrecht

BerichtGeplaatst: 08 Feb 2010 18:24    Onderwerp: Reageer met quote

De slachtoffers van de Spaanse griep in 1918 in Zeist.

Door R.P.M. Rhoen

Inleiding
Bij berichten in de media over nieuwe slachtoffers van de vogelgriep (aviaire influenza) als gevolg van besmetting met
het zogenaamde H5N1-virus, wordt vaak de angst uitgesproken voor een pandemie. Daarbij wordt veelal de Spaanse
griep die in 1918 volgens voorzichtige schattingen wereldwijd twintig tot veertig miljoen slachtoffers heeft gemaakt, als
voorbeeld gesteld.
De Spaanse griep is niet in 1918 ontstaan. In 1916 is er al een uitbraak in een Britse legerkamp in Noord-Frankrijk,
maar pas in 1918 nam zij epidemische vormen aan. In maart 1918 brak de griepepidemie op een militaire basis in
Kansas in de Verenigde Staten uit. Van hieruit verspreidde het griepvirus zich over de Verenigde Staten. Aangenomen
wordt dat het virus door Amerikaanse soldaten naar Europa werd overgebracht. Sinds 6 april 1917 waren de Verenigde
Staten in oorlog met Duitsland. De eerste Amerikaanse troepen arriveerden op 26 juni 1917 in Europa en daarna volgden
nog een paar honderdduizend manschappen. Maar daarmee in het voorjaar van 1918 ook het griepvirus.
De ziekte verspreidde zich daarna razendsnel over Europa. Het Volk schreef op 1 juli 1918: ‘De “Spaansche ziekte”.
De geheimzinnige epidemie die Spanje gedurende eenigen tijd teisterde, heeft nu ook in Duitschland haar intrede gedaan.’
Op 11 juli maakten de kranten melding van gevallen van Spaanse griep in Nederland.

Lees verder op http://www.zeist.nl/dsresource?&objectid=30278&type=PDF
_________________

"Omdat ik alles beter weet is het mijn plicht om betweters te minachten."
Marcel Wauters, Vlaams schrijver en kunstenaar 1921-2005
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Percy Toplis



Geregistreerd op: 9-5-2009
Berichten: 13573
Woonplaats: Suindrecht

BerichtGeplaatst: 08 Feb 2010 18:37    Onderwerp: Reageer met quote

Spaanse griep in Dordrecht 1918

Mijn overgrootvader Jacob Keller, boer op het eiland van Dordt, schrijft op 9 november 1918 over de Spaanse griep:

Dat we zoo slecht opschieten dat komt van de onophoudelijke regen in de eerste plaats maar ook door de ziekte. Twee man van ’s Gravendeel zijn zeer ziek en zullen dit jaar niet meer komen. J. v. d. Burg is al 1 1/2 week weg omdat ze thuis zieken hebben. G. de Haan is al drie dagen thuis omdat hij een vinger zwaar heeft gewond. Dat zijn vier mannen van ons kleine ploegje. Ook zijn er vrouwen en meisjes ziek geweest. Allemaal van de Spaansche griep.

Van ‘t voorjaar lazen we in de kranten dat er in Spanje een vreemde ziekte was uitgebroken die zeer besmettelijk was. We vonden ‘t interessant om daar de berichten over te lezen. De post, de telegraaf, sporen en trammen, alles had de grootste moeite om gaande te blijven, want het personeel werd ziek. Later hoorde we dat die ziekte zich uit Spanje verbreidde en nu is die ziekte over heel Europa bekend onder de naam van Spaansche griep of -pip of -ziekte. Soms verloopt die ziekte ernstig. In sommige gemeenten sterven tijdens tijdens deze epidemie evenveel menschen in 14 dagen als normaal in een half jaar. Ook hier op Dubbeldam zijn er veel gevallen. Meest van 20 tot 40 jaar.

Bij G. Jas is de oudste zoon, 25 jaar, doodziek en de dienstbode een gezonde man stierf er aan in eenige dagen. ‘t Is verschrikkelijk als men de rouwadvertenties ziet in de bladen. En de ziekte is ook onze woning binnen getreden. Onze meid Jannetje [Baks?] hebben we thuis moeten brengen. En nu liggen Cor en Gretha (zijn twee dochters, GK) ook al [?] ziek te bed. En de vrouw is nog niet op kracht van haar maagbloedingen en komt wat kijken (?). Gelukkig hebben we donderdag de koeien op stal gezet, dus ‘t melken is veel vereenvoudigd. Te ’s Gravendeel stierf gister het hoofd der (?) school, Van Keulen, aan de Spaansche griep. Twee maanden geleden was zijn vrouw in ‘t kraambed bezweken, nu zijn daar zes wezen over, de oudste 11 jaar, de jongste twee maanden. ‘t Is verschrikkelijk. Te Wieldrecht stierf Bram van Ham, 42 jaar, een schoolkameraad van mij. Hij laat een weduwe met kinderen achter. Ook stierven te Wieldrecht twee jonge vrouwen, zij lieten de een 3 en de andere 8 kinderen achter bij hun mannen. En zoo zou ik verder kunnen schrijven om ‘t ernstige van deze epidemie te schetsen.

Eigenaardig is dat van deze ziekte, in tegenstelling met influenza, hoogst zelden bejaarden menschen bezwijken en ook hoogst zeldzaam kinderen. Men wijt ook deze epedemie aan de gruwelijke oorlog. De hongerende menschen schijnen gemakkelijk ziek te worden.

http://kellerdagboeken.wordpress.com/1918/11/09/spaanse-griep-in-dordrecht-1918/
_________________

"Omdat ik alles beter weet is het mijn plicht om betweters te minachten."
Marcel Wauters, Vlaams schrijver en kunstenaar 1921-2005
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Patrick Mestdag
Moderator


Geregistreerd op: 30-5-2005
Berichten: 5615
Woonplaats: De Pinte

BerichtGeplaatst: 16 Jun 2010 17:16    Onderwerp: Reageer met quote

Effe meegeven
In de documentaire doomsday flu op history channel ,
werden er voor het amerikaans leger volgende cijfers gegeven ,
Er stierven 44.000 us soldaten aan de griep 80% meer dan het aantal oorlogslachtoffers .
Van de 5900 Amerkaanse zeelieden (mariniers) die omkwamen
Overleden daarvan 5000 aan de griep !

Volgens de statistiek
Slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog zie link
Sneuvelden er totaal zo een 114.000 doughboys.
http://www.wereldoorlog1418.nl/statistieken/index.html

Ook goed om weten … de feestvreugde op 11/11/1918 ,
met massa’s vierende en
Kussende mensen in de straten van de grootsteden ,
zal ook wel toegedragen hebben tot een onbekend groot aantal
griep slachtoffers.
zie ook topic
http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/viewtopic.php?p=311225#311225


@+
Patrick
_________________
Verdun ….papperlapapp! Louis Fernand Celine
Ein Schlachten war’s, nicht eine Schlacht zu nennen“ Ernst Junger .
Oublier c'est trahir ! marechal Foch
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Medische verzorging Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group