Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hét WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privé berichten te bekijkenLog in om je privé berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

Oorlogsdagboek Leuven

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Overige oorlogstonelen in België Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
Mieke Debeuf



Geregistreerd op: 16-2-2011
Berichten: 34
Woonplaats: Leuven

BerichtGeplaatst: 22 Aug 2014 22:04    Onderwerp: Oorlogsdagboek Leuven Reageer met quote

Wie kent dit initiatief al? Oorlogsdagboek Leuven laat 10 historische personages op facebook en blog berichten over hun oorlogservaringen in de stad. Net alsof het vandaag gebeurt. Elke dag krijgt de lezer vers oorlogsnieuws uit Leuven voorgeschoteld. Zeer de moeite!

https://www.facebook.com/oorlogsdagboekLeuven
www.oorlogsdagboekLeuven.be

Het verhaal is bekend. In augustus 1914 trekt het Duitse leger door België. De opmars gaat snel zoals het ook de bedoeling was volgens het Duitse aanvalsplan. Maar her en der komt het tot hoog oplaaiende conflicten. Telkens er een strobreed in de weg van de Duitse doortocht werd gelegd, koelden troepen hun frustraties op de lokale bevolking. Zo overkwam het ook Leuven. Bijna een week na de Duitse bezetting van de stad spoelde een golf van geweld over Leuven. De ergernis over een uitval van het Belgische leger deed de Duitse bezetter naar represailles grijpen. Niet alleen ging een belangrijk deel van de stad in vlammen op, nog meer moesten de inwoners het ontgelden. Razzia’s, straatbeschietingen, executies, brandstichtingen, mensen als levend schild, deportaties… dat waren de ingrediënten van een week terreur tussen 25 augustus en begin september 1914.

Uniek aan dit project is het perspectief van waaruit de makers dit traumatiserend stuk oorlogsverleden brengen: niet de koele afstandelijke historische blik, maar van binnenuit. Wat als je dit zelf zou meemaken? Historische personages die dit alles aan den lijve ondervonden, getuigen over hoe zij de dingen zagen of zelf ondervonden. Ooggetuigen van toen, verslaan als burgerjournalisten hun persoonlijke ervaringen. En wat meer is, zij brengen het alsof het vandaag gebeurt. Wie volgt, verneemt dag aan dag de nieuwtjes. Wat op 25 augustus verschijnt, speelde zich een eeuw geleden daadwerkelijk af. Dit is een nieuwssite over de Eerste Wereldoorlog in Leuven alsof die vandaag plaatsvond. Met vers nieuws, elke dag opnieuw.

Aan de facebookpagina en blog is heel wat research voorafgegaan. Voor de getuigenissen hebben de makers geput uit een interessante reeks oorlogsdagboeken. Het trauma heeft 100 jaar terug verschillende mensen naar de pen doen grijpen. Sommigen stelden hun ervaringen nog tijdens de oorlog te boek. Niet zonder eerst met de geheime politie of de censuur te hebben afgerekend. Anderen zijn ongepubliceerd gebleven, maar daarom niet minder waardevol. Het is precies dit archiefonderzoek dat interessante nieuwe getuigenissen aan het licht heeft gebracht. Aangrijpend zijn bijvoorbeeld de getuigenissen van Valerius Claes, een Vlaamse Kapucijn, die na de gruwelweek de verspreid liggende lijken in de stad een laatste rustplaats is gaan bezorgen.

Claes is één van de personages die berichten post. Anderen zijn Hervé De Gruben, een rechtenstudent van de universiteit die brancardier wordt. De Zwitserse zakenman Fuglister woonde al vijf jaar in Leuven toen de oorlog uitbrak. Bijzonder aan zijn werk is dat hij verschillende Leuvenaars in het geheim is gaan interviewen met de bedoeling bewijslast over de schendingen van de mensenrechten en de verantwoordelijken te verzamelen. Ook de toenmalige burgemeester Leo Colins en zijn opvolger Alfred Nerincx komen aan het woord. Zij vertegenwoordigen het officiële burgerlijke gezag. Ook buitenlandse journalisten bezochten Leuven. De eerste die het rampgebied bereikte was de jonge, nog onervaren Lambertus Mokveld die voor de Nederlandse krant De Tijd werkte. De Leuvense wijnhandelaar Felix Boon verhaalt over wat hij zelf allemaal meemaakte. Zijdelings krijgen ook minder prominente figuren een stem in het verhaal: een non van Paridaens, Alida Van Mellaert; de Nederlandse avonturier Louis Grondijs; de Amerikaanse diplomaat Hugh Gibson. Met hun uiteenlopende achtergrond geeft elk personage telkens een andere inkijk op de gebeurtenissen vanuit zijn of haar eigen ervaringen.

Volg het live op facebook of op de blog “Oorlogsdagboek Leuven”. Vanaf 22 juli zullen dagelijks updates volgen, met een climax in de periode tussen 25 augustus en begin september.

Lees hier het persbericht
http://www.oorlogsdagboekleuven.be/persbericht/[/code]
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
AOK4



Geregistreerd op: 10-11-2006
Berichten: 2397
Woonplaats: Wevelgem

BerichtGeplaatst: 23 Aug 2014 5:03    Onderwerp: Reageer met quote

En toch blijf ik er bij dat Leuven niet moedwillig en systematisch in brand gestoken werd.

http://www.oorlogsdagboekleuven.be/brand-in-leuven/

Men ken zich trouwens vragen stellen bij een getuigenis van iemand die toen 3 jaar oud was. Waarmee ik noch iets wil afdoen van haar verhaal noch van de gebeurtenissen.

Als ik de Duitse regimentsboeken en soldatenbrieven en zo nalees, lees ik chaos op 25/8/14 in Leuven. Men is meer dan waarschijnlijk op elkaar beginnen schieten. Daarop is men beginnen burgers uit de huizen halen en terechtstellen omdat men geloofde vanuit dat huis beschoten te zijn en men heeft het huis in brand gestoken. Zo is ook de bibliotheek in brand gestoken of in brand geraakt door overslaand vuur.

De Duitsers hadden nare ervaringen meegemaakt in 1870/1871 toen Franse franc-tireurs effectief ook actief geweest waren. Deel van de opleiding en strategie van het Duitse leger bestond erin om dergelijk verzet, indien het zich opnieuw zou voordoen in een oorlog na 1871, onmiddellijk en hard moest worden bestraft. Wat leidde tot onder meer het drama in Leuven, maar ook de gebeurtenissen in bijv. Namen, Tamines, Staden, Esen en Roeselare. Bovendien gaat het in deze zware gevallen (augustus-oktober 1914) telkens om "verse eenheden" die bij een eerste gevechtscontact panikeren en daarop burgers beschuldigen van geschoten te hebben.

Nadien hebben de Duitsers natuurlijk in plaats van open kaart te spelen, proberen hun misdaden, deels ontstaan door misverstanden, toe te dekken. Daarbij zijn verder nog burgers naar Duitsland gevoerd en heeft men militaire rechtszaken gevoerd waarbij bewijzen geselecteerd en/of aangepast werden om toch maar te proberen bewijzen dat er door burgers geschoten werd.

En dit gebeurt nog tot op vandaag: ik denk aan wat er gebeurde in de Spaanse burgeroorlog, de Tweede Wereldoorlog, Vietnam, maar zelfs ook meer recent Irak, Afghanistan en Israël/Palestina. Telkens zijn er gevallen waarbij de binnentrekkende legermacht gelooft door burgers aangevallen te zijn en waarna burgers terechtgesteld worden en huizen vernield worden. Het maakte toen deel uit van de Duitse strategie om dergelijke gevallen ook als intimidatie van de burgerbevolking in te zetten en het is ook vandaag nog niet anders in huidige conflicten.

Bovendien zitten er vaak ook "slechte elementen" in legers, die gebruik maken van dergelijke ontsporingen om zelf ook nog een en ander te mispeuteren (verkrachting, roof, ...), waardoor het moeilijk wordt om alles nog van elkaar te scheiden.

Samenvattend.
Hebben de Duitsers oorlogsmisdaden begaan in Leuven? JA, heel zeker.
Hebben de Duitsers moedwillig Leuven in brand gestoken? NEE, anders hadden ze wel een reden gevonden toen ze Leuven eerst binnentrokken een week of zo voor 25 augustus.

Als afsluiter: De bibliotheek van Leuven, een heel rijke bibliotheek, ging in vlammen op. Dit was NIET de historische universiteitsbibliotheek. Deze was rond 1797 door de Fransen geplunderd. heel wat werken daarvan bevinden zich in Parijs of elders in Europa. Wanneer zal er iemand werk van maken om deze boeken terug te claimen?
In WO2 brandde de bibliotheek opnieuw af. Sommigen beweren daarbij direct "ook door de Duitsers". Van de brand van de universiteit van Leuven in 1940 weet men evenwel niet wie precies schuld draagt. Mogelijk was de Britse artillerie schuldig (misschien wilde men dezelfde verontwaardiging als in 1914 uitlokken?), maar dit blijft voorlopig niet uitgeklaard.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
Mieke Debeuf



Geregistreerd op: 16-2-2011
Berichten: 34
Woonplaats: Leuven

BerichtGeplaatst: 26 Aug 2014 14:35    Onderwerp: Reageer met quote

Leuven is zeer zeker moedwillig in brand gestoken! Dit was de strategie die het Duitse leger al sinds de inval in België volgde. Het leger stond onder grote druk om op enkele weken tijd in Parijs te staan. Elk oponthoud, elk blijken van tegenstand door het (zwakke) Belgische leger was genoeg om frustraties op de bevolking te koelen. Het achterliggende idee: het opperbevel onder druk zetten om de Duitse troepen ongehinderd door te laten. Het motief was er dus zeker.

En de modus operandi was onderweg overal dezelfde: brandstichting, executies, razzia's, mensen als levend schild gebruiken, burgers gijzelen, enz. Niet alleen in Leuven, maar ook in Visé, Rossignol, Andenne, Dinant, Zemst,... Veel te systematisch en gestroomlijnd om niet moedwillig te zijn.

Wist je overigens dat in Leuven gespecialiseerde "Brennkolonnen" aan de slag zijn geweest, met brandversnellers waaronder fosfortabletten? Eén vijfde van de stad is systematisch afgebrand, waarbij huis na huis werd geplunderd en afgestookt. Enkel de gebouwen in die straten die door de Duitse bezetter al werd gebruikt, werden ontzien (bv. het stadhuis, waar Etappen Kommandant von Manteuffel zijn intrek had genomen).

Ik raad je zeker een lezing van het Oorlogsdagboek aan. Het werkt met getuigenissen van 10 historische personages, uitgegeven en onuitgegeven dagboeken gebaseerd op een uitgebreide historische literatuur en archiefonderzoek. De getuigenissen van tijdgenoten zijn overvloedig beschikbaar.

Nog niet overtuigd? Lees dan zeker de publicaties van Luc Vandeweyer; Marc Derez; Hilde Verboven, Albert Fuglister; Hervé de Gruben; Fernand Mayence; Fernand Van Langenhove; de rapporten van de Belgische onderzoekscommissie naar schendingen van de mensenrechten, het Bryce report; buitenlandse waarnemers zoals Hugh Gibson, Brand Whitlock, Lambertus Mokveld... en de achtergrondinfo op Oorlogsdagboek Leuven! Er is echt wel meer info beschikbaar dan één getuigenis van een driejarige.

Om geen eenzijdig verhaal te vertellen, ben ik ook op zoek gegaan naar de regimentsgeschiedenissen van de regimenten die tijdens de gruwelweek van 25 augustus tot 2 september 1914 in Leuven zijn geweest , en het is opvallend vast te stellen dat die periode niet of nauwelijks behandeld wordt (Koch, Dziobek,...). Elke auteur houdt zich netjes aan de vooraf afgesproken versie van de francs-tireurs.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
AOK4



Geregistreerd op: 10-11-2006
Berichten: 2397
Woonplaats: Wevelgem

BerichtGeplaatst: 26 Aug 2014 17:04    Onderwerp: Reageer met quote

Er zijn enkele tientallen Duitsers omgekomen in Leuven, dat staat vast (net zoals in ieder ander geval, waarmee ik helemaal niet beweer dat die slachtoffers omgekomen zijn door daden van burgers). Dat betekent dat heel de zaak ontstaan is door chaos en onwetendheid (een verdwaald schot was genoeg om heel de boel op stelten te zetten). De Duitsers gaan niet enkele tientallen soldaten opofferen om specifiek Leuven in brand te steken. En als ze al Leuven wilden in brand steken, waarom dan niet eerder, bij de inval?

In zowat ieder individueel geval van misdaden tegen burgers in 1914 gaat het om troepen die voor het eerst in de gevechtszone komen in bewoond gebied. (De troepen in Leuven waren nieuw aan het front, zij waren pas uit de trein gestapt na hun reis vanuit Noord-Duitsland en hadden dus nog geen kogel horen fluiten tot die nacht in Leuven toen ze uit paniek op elkaar zijn beginnen schieten)

Dat de Duitsers in dergelijke situaties inderdaad naar harde represailles grepen, had te maken met hun ervaringen in 1870-1871. Dat maakte deel uit van hun "tactiek" (bij de minste weerstand door burgers, de vermoede Franktireure tegen de muur zetten en de huizen afbranden waaruit werd geschoten, vandaar ook de brandversnellers). Maar op geen enkel ogenblik was Leuven een specifiek doel. En natuurlijk gaan ze de huizen waar ze zelf ingekwartierd zijn, niet in brand steken, omdat ze wel weten dat ze hun eigen troepen niet moeten in brand steken. Een aantal huizen en gebouwen is ook afgebrand omdat de zaak helemaal ontspoord was (van systematisch en gestroomlijnd was helemaal geen sprake in die eerste nacht). Plunderingen zijn van alle tijden en natuurlijk zagen er heel wat hun kans schoon om in de chaos zelf tekeer te gaan.

Bovendien geloofden de betrokken soldaten ook voor het overgrote deel echt dat ze werden beschoten door burgers, net zoals in Dinant of rond Luik of in Ledegem. Dat dit voor 99,99% niet zo was (misschien hier of daar een verwaaide held niet te na gesproken), gaat er bij geen enkele van hen in. U noemt dat "Elke auteur houdt zich netjes aan de vooraf afgesproken versie van de francs-tireurs" terwijl dat eigenlijk voornamelijk het hardnekkig vasthouden aan het eigen geloof is en niet kunnen aannemen dat ze dergelijke verwoestingen grotendeels zonder reden hebben uitgevoerd.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
Andriessen



Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 785
Woonplaats: Akersloot gem.Castricum

BerichtGeplaatst: 27 Aug 2014 11:12    Onderwerp: Leuven Reageer met quote

Dit is een zeer interessant onderwerp A0K4. Momenteel verblijf ik al gedurende vier maanden voornamelijk in België, (Deinze en omgeving) juist i.v.m een studie naar de redenen van al dit geweld door de Duitsers tegen de burgerbevolking. Het gaat me hierbij niet om eventuele excuses te zoeken voor hun daden maar meer om te begrijpen wat hen in vredesnaam heeft bezield om zo op te treden. Waren het inderdaad uitsluitend redenen van
militaire aard. Waren er andere redenen en hoe hebben de Duitse soldaten hun verschrikkelijke terreurdaden zelf beleefd en ervaren.Is daar iets over bekend.
Je geeft zelf al enkele redenen maar kun je misschien meer bronnen noemen?
Het Bryce rapport is, zoals inmiddels wel is gebleken, ook niet geheel betrouwbaar. Maar in veel dorpen en steden werden zonder meer honderden mensen tegelijk tegen de muur gezet en doodgeschoten zonder dat dit ook maar een enkel doel heeft gediend.Voorbeeld; In het dorp Rossignot fusilleren de Duitsers 120 inwoners zonder een aanwijsbare reden, zonder enige vorm van proces, zonder zelfs een beschuldiging. Het was gewoon terreur.
Voor zover mij nu bekend hebben de Duitsers zich zelfs in de tweede WO niet zo afschuwelijk gedragen in België als in de Eerste WO.
_________________
bezoek ook onze website www.ssew.nl
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
A. Depage



Geregistreerd op: 1-6-2008
Berichten: 2882
Woonplaats: Dendermonde, Oost-Vlaanderen (B)

BerichtGeplaatst: 27 Aug 2014 11:43    Onderwerp: Reageer met quote

Vraag is natuurlijk ook waarom de Duitse misdaden niet overal - of nog meer - plaatsvonden. Het valt me in de eerste plaats op dat die meer voorkwamen in de eerste augustusdagen in de streek rond Luik en Namen (misschien deels ook omdat de opmars door deze forten werd belemmerd en de reputatie van de Duitse misdaden nog geen naam had gekregen). In Vlaanderen heb je dan achtereenvolgens Aarschot (19/8), Leuven (25/8) en Dendermonde (4/9). Voor Dendermonde is één van de verklaringen dat het een garnizoensstad was en het Belgische leger - uit militair standpunt logischerwijs - niet wou ingaan op de vraag van de burgemeester om te ontruimen. Veel burgers sneuvelden er trouwens niet in Dendermonde (door executie). Elk één is er één teveel natuurlijk (laat ons dat duidelijk wezen!).
Er zijn ook talloze steden die NIET onder deze terreur vielen, pakweg Aalst, Brussel, Brugge of Gent, al had het niet veel gescheeld in deze laatste stad als ik het dagboek van de Amerikaanse journalist Powell erop nalees. Is er dan nog sprake van systematische en georganiseerde terreur? Wat maakte net het verschil tussen die martelaarssteden en de rest? Waren het andere meer ervaren legereenheden die daar strandden? Waren de bevelhebbers milder? Hadden zij andere militaire strategieën? ...

Welke rol speelde de burgerwacht trouwens in het hele verhaal? Zoals bekend werd de burgerwacht niet erkend door het Duitse leger en werden ze vereenzelvigd met burgers in wapendracht.

Ik stelde deze vraag ook reeds in het subforum 'discussie van de maand'. Er kwamen enkele interessante opmerkingen naar boven. Feit is dat het erg moeilijk blijft om de echte ware toedracht te kennen van wat er precies 100 jaar geleden is gebeurd. De werkelijkheid is geen zwart-wit verhaal, maar een geschiedenis vol nuances en schakeringen.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
AOK4



Geregistreerd op: 10-11-2006
Berichten: 2397
Woonplaats: Wevelgem

BerichtGeplaatst: 27 Aug 2014 12:07    Onderwerp: Reageer met quote

Ik zal later nog iets uitgebreider antwoorden. Zoals ik al zei, gaat het in bijna alle gevallen om misdaden door troepen die voor het eerst onder vuur liggen. Niet alle eenheden komen al begin augustus in actie, vandaar de spreiding van deze gevallen van augustus tot oktober.
De meeste gevallen zijn in augustus. Na augustus zijn de meeste eenheden al een tijdje aan het front en zijn ze meer vertrouwd met verdwaalde kogels en plotse beschietingen.
Latere voorvallen (Orchies of Roeselare bijv.) zijn te weten aan een beschieting (door een aantal patrouilles?) van eenheden die nog niet eerder ingezet waren aan het front (Landwehr-eenheden, reserve-eenheden met vrijwilligers die pas in oktober voor het eerst ingezet werden).
De meeste eenheden laten zoiets trouwens ook maar één keer gebeuren. Blijkbaar zien ze toch snel in dat een en ander misschien toch wel te wijten was aan overdreven zenuwachtigheid.
Er deden natuurlijk rond die periode ook heel wat geruchten de ronde die gretig geloofd werden en de situatie snel kon doen escaleren (geruchten over premies aan burgers per gedode Duitser, verlaten Belgische stellingen met achtergelaten uniformen die de Duitsers deden geloven dat de Belgen hun uniform wisselden voor burgerkledij en verder vochten...)
Als je de regimentsgeschiedenissen van 1914 bij elkaar legt en leest, is er heel wat te vinden die minstens een deel van het fenomeen kan verklaren.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45458

BerichtGeplaatst: 13 Feb 2015 13:10    Onderwerp: Reageer met quote

Even een zijstraatje,
Lambertus Mokveld die voor de Nederlandse krant De Tijd werkte, de reportages die hij schreef staan online.

http://www.npogeschiedenis.nl/nieuws/2014/augustus/Van-onze-oorlogscorrespondent-Lambertus-Mokveld-De-Tijd-1.html
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Overige oorlogstonelen in België Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group