Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hét WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privé berichten te bekijkenLog in om je privé berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

Philippe Claudel: Grijze zielen

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Boeken en recensies Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45652

BerichtGeplaatst: 01 Nov 2005 9:42    Onderwerp: Philippe Claudel: Grijze zielen Reageer met quote

'Ik heb nog nooit een schoft of een heilige gezien. De dingen zijn nooit helemaal zwart of helemaal wit, alles is grijs. Mensen en hun zielen ook…'' Met deze uitspraak van een van de subpersonages is niet alleen de titel, maar ook de kern verklaard van de roman Grijze zielen van de Franse auteur Philippe Claudel (1962).

En wellicht schuilt in die genuanceerde visie ook wel een deel van het succes. De roman was vorig jaar dé literaire sensatie in Frankrijk: de loftuitingen van de critici buitelden over elkaar heen, het publiek maakte het boek tot een bestseller (meer dan 250 duizend verkochte exemplaren), de boekhandelaren bombardeerden het tot 'de roman van het jaar' en ten slotte leverde het de schrijver ook nog eens de prestigieuze Prix Renaudot op.

Het verwachtingsvolle enthousiasme waarmee De Bezige Bij de vertaling op de markt brengt, komt dan ook niet uit de lucht vallen. Na lezing van deze prachtig geschreven, spannende én diepzinnige detective-achtige roman kan ik alleen maar volmondig instemmen met al dat gejuich.

De roman speelt zich af tegen het decor van de Eerste Wereldoorlog, in een slaperig Frans provinciestadje dat zich in de luwte achter het front bevindt.

Hoezeer Claudel ook het contrast benadrukt tussen het oorlogsgeweld (hoorbaar in de verte, zichtbaar door de gewonde soldaten in de straten) en de (bedrieglijke) rust van het stadje, ook hier is eerder sprake van grijstinten dan van een zwartwit-tegenstelling. Gruwel is niet het exclusieve domein van de oorlog.

De roman draait om de nooit opgehelderde wurgmoord op het tienjarige meisje 'Belle de Jour', in de winter van 1917.

De verteller, een politieman van inmiddels over de vijftig, blikt twintig jaar na dato met het lood in de schoenen terug op de raadselachtige gebeurtenissen die ook zijn eigen leven ingrijpend blijken te hebben beïnvloed.

Door de omtrekkende bewegingen waarmee hij het verhaal vertelt, bekruipt je als lezer steeds meer het gevoel dat hij om een groot geheim heen cirkelt. In de finale van de roman blijkt dat ook zo te zijn. Op het allerlaatst komt hij met een verrassende onthulling (de oplettende lezer had misschien al iets in die richting kunnen vermoeden), die zijn filosofische vragen over goed en kwaad en zijn nadruk op de dunne scheidslijn tussen beide met terugwerkende kracht in een heel nieuw licht plaatsen. Ook zijn melancholieke overpeinzingen krijgen dan extra reliëf.

Voor het leesplezier van aanstaande lezers van de roman moet ik het bij deze abstracte woorden laten, waarbij ik nog wel wil opmerken dat de omtrekkende bewegingen van de verteller een heel doeltreffend middel vormen om tot het laatst toe de spanning erin te houden. Ook uitstel kan een roman de nodige stuwing geven.

Ondertussen hoeft de lezer zich geen seconde te vervelen, want Claudel benut die uitstellende bewegingen voor kleurrijke subverhalen en anekdotes.

Zoals over de plaatselijke prostituée die in haar schoot de tegenstellingen verzoent tussen degenen die de oorlog aan den lijve ondervinden en de geluksvogels die in de luwte leven: 'De rij wachtenden die zich soms wel tot tien meter van haar huis uitstrekte was neutraal terrein waar men het kon bijleggen, elkaar kon aankijken en zich kon verbroederen tijdens het wachten op de grote vergetelheid die in de buik van de weduwe verborgen lag.'

Een belangrijke rol in de roman is weggelegd voor de kille, ongenaakbare procureur Destinat, die al menige verdachte onaangedaan ter dood heeft veroordeeld. Deze weduwnaar leidt een teruggetrokken leven op een kasteel even buiten het stadje.

Net buiten het kasteelterrein wordt het dode lichaam van Belle gevonden. Drie dagen later krijgt de verteller van een ooggetuige te horen dat ze Destinat en Belle de avond voor de moord nog heeft zien praten in de tuin van het kasteel.

En dan is er nog de mysterieuze zelfmoord (of was het moord?) van de mooie jonge onderwijzeres Lysia, die een huisje bewoont op het terrein van het kasteel.

En wat te denken van het curieuze dinertje á deux van Destinat en Lysia, waarbij Belle als serveerster optrad?

En hoe moet de meer dan gemiddelde belangstelling voor Belle worden geduid die Destinat in de jaren na de moord aan de dag legt in zijn gesprekken met haar vader, de eigenaar van het restaurant waar hij regelmatig komt eten?

Als de verteller in 1921 het graf van de net overleden Destinat bezoekt, vraagt hij zich nog altijd af of hij bij het graf van een moordenaar of van een onschuldige staat.

Zo is de hele roman gedrenkt in het besef van 'de ondoorzichtigheid van onze levens'. We denken te weten hoe dingen zitten en hoe mensen zijn, maar wat weten we eigenlijk? En hoe zijn we er zo zeker van dat er niet ook in onszelf een schurk huist?

Met die vragen laat Claudel ons achter na lezing van zijn Grijze zielen, een roman die in alle opzichten (stijl, compositie, sfeertekening, karakteristiek van de personages) blijk geeft van zijn literaire meesterschap.

© Het Parool, 10-06-2004
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45652

BerichtGeplaatst: 18 Dec 2005 17:28    Onderwerp: Reageer met quote

En een film:
LES ÂMES GRISES

Nog voor de roman Les Âmes Grises (Grijze zielen) van Philippe Claudel op de markt kwam, had hij, op vraag van regisseur Yves Angelo, het scenario voor de verfilming klaar. De roman werd een bestseller. Claudel kreeg er de prestigieuze Prix Renaudot voor. En nu is er de film. Yves Angelo koos voor een misleidende stijl. Bij aanvang denk je terecht te zijn gekomen in de zoveelste clichématige Franse film: weeral wordt er geacteerd met de grandeur van de Comédie Française, de verzorgde kostuums komen recht uit het naaiatelier, de belichting is artificieel en de cameravoering is op een kunstzinnige manier banaal. Maar geleidelijk besef je dat de keuze voor deze esthetiek de juiste is. De ‘schone schijn’ geeft aan het getoonde/het vertelde een diepere indruk. Het misdaadverhaal is in nevelen gehuld. Maar uiteindelijk gaat het daar niet om. Het is een technisch trucje om de aandacht gaande te houden. Waar het om draait, is een eenvoudige filosofische boodschap die een personage ons zo meedeelt: “Ik heb nog nooit een schoft of een heilige gezien. Dingen zijn nooit helemaal zwart of helemaal wit, alles is grijs. Mensen en hun zielen ook...” (rm)

reg. Yves Angelo
sce. Philippe Claudel
fot. Jérôme Alméras & Yves Vandermeeren
mon. Thierry Derocles
muz. Joanna Bruzdowicz
act.Jacques Villeret (Mierck), Marina Hands (Lysia), Denis Podalydès (politieman), Michel Vuillermoz (burgemeester), Serge Riaboukine (Bourrache)
pro. Rémi Bergman, Frédéric Blum & Vincent Lefeuvre
dis. Warner
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Boeken en recensies Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group