Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hét WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privé berichten te bekijkenLog in om je privé berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

Lesthema: Gedichten

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Studenten en leerkrachten Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
RJ



Geregistreerd op: 13-4-2006
Berichten: 881
Woonplaats: Goes

BerichtGeplaatst: 14 Dec 2007 20:03    Onderwerp: Lesthema: Gedichten Reageer met quote

Doelgroep: VMBO 3 (GT)

Onderdeel 1 ~ Gedichten

“In Flanders fields the poppies blow”

Inleiding

Toen de Eerste Wereldoorlog op 4 augustus 1914 uitbrak leek het wel, vooral in de oorlogvoerende landen, alsof iedereen die de pen vast kon houden gedichten ging schrijven. Deze stroom gedichten heeft onvergetelijke poëzie voortgebracht: “war poets”. Het leek wel alsof gedichtenschrijven dé manier was om het trauma van de oorlog te vergeten. Veel soldaten hebben gedichten geschreven, waarvan er veel bekend zijn. Misschien ken je het gedicht van John McCrea wel? “In Flanders Field, the poppies blow....”

Tijdens de les staan diverse gedichten centraal. Het is de bedoeling dat we samen de gedichten gaan bespreken. Een aantal van deze gedichten zijn geschreven door soldaten uit de Eerste Wereldoorlog. Dit noem je een primaire bron. We gaan bijvoorbeeld letten op de volgende zaken:

 Wie is de schrijver? (functie, politieke achtergrond, etc)
 Met welk doel is het gedicht geschreven?
 Wat voor sfeer proef je in het gedicht?
 Wat voor waarde heeft het gedicht gehad tijdens de oorlog?

We kijken dus niet alleen naar het gedicht, maar ook naar de schrijver achter het gedicht. Misschien ga je daardoor het gedicht nog wel meer waarderen. In een gedicht zit namelijk altijd een persoonlijke mening of stemming.

Hierover gaat ook de opdracht. Want...je moet zelf een gedicht gaan schrijven over de Eerste Wereldoorlog! Hierover hieronder meer.

Begrippen en zaken die je moet kennen na deze lessen:
- Antimilitarisme
- Moreel onder de soldaten
- “Over the top”
- Shellshock
- Gas

De gedichten (voor in de les)

1. In Flanders Fields - John McCrea
2. Suicide - Siegfried Sassoon
3. Over the Top - Sybil Bristowe
4. Does it Matter? - Siegfried Sassoon
5. Oorlog - Theo van Doesburg
6. Johnny - Garmt Stuiveling
7. Dulce Et Decorum Est - Wilfred Owen

Opdracht 1 ‘Een gedicht schrijven’

Bij dit thema ga je zelf een gedicht schrijven. Je hebt in de vorige lessen een beeld gekregen hoe de Eerste Wereldoorlog er uitzag. Denk nog eens aan de film die je tijdens de eerste lessen hebt gezien. Ook heb je in de besproken gedichten de sfeer geproefd van de “war poets.” Met al deze kennis ga je zelf een gedicht schrijven!

Enkele aandachtspunten:
1. Het gedicht moet betrekking hebben op de Eerste Wereldoorlog
2. Het gedicht moet minimaal 10 regels lang zijn
3. Gebruik geen regels uit bestaande gedichten
4. Taal: Engels of Nederlands
5. Neem een duidelijk standpunt in

Suggesties:
- Schrijf een gedicht over een bepaalde slag, persoon, gebeurtenis
- Schrijf een politiek gedicht (duidelijke mening over de oorlog)
- Schrijf een religieus gedicht (duidelijke godsdienstige mening over de oorlog)
- Schrijf een sarcastisch gedicht (tegen de vijand?)

Stop je gedicht in je verzamelmap “Eerste Wereldoorlog”. Het gedicht is een onderdeel van het totaalcijfer.


Laatst aangepast door RJ op 14 Dec 2007 20:12, in toaal 2 keer bewerkt
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail MSN Messenger
RJ



Geregistreerd op: 13-4-2006
Berichten: 881
Woonplaats: Goes

BerichtGeplaatst: 14 Dec 2007 20:07    Onderwerp: Reageer met quote

(1) In Flanders Fields
John McCrea

Misschien is dit wel het beroemdste gedicht uit deze tijd. Het was geschreven om de soldaten ondanks alle verliezen te laten doorvechten. De 'poppies' zijn de klaprozen, het symbool van de Eerste Wereldoorlog. Het verhaal ging dat een klaproos bloeide op elke plek waar een soldaat gesneuveld was.

In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses row on row,
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.

We are the Dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow,
Loved and were loved, and now we lie
In Flanders fields.

Take up our quarrel with the foe:
To you from failing hands we throw
The torch; be yours to hold it high.
If ye break faith with us who die
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields.

Aandachtspunten bij “In Flanders Fields”

1. Waarom is dit gedicht zo kenmerkend voor de oorlog?

...........................................................................................................

...........................................................................................................

2. Wat zijn klaprozen? Wat voor mooie vergelijking zit er met klaprozen en oorlog?

...........................................................................................................

...........................................................................................................

(2) Suicide in the Trenches
Siegfried Sassoon

Het volgende gedicht van Siegfried Sassoon is heel anders. Sassoon wilde juist de minder heldhaftige kant van het soldatenbestaan laten zien.

I knew a simple soldier boy
Who grinned at life in empty joy,
Slept soundly through the lonesome dark,
And whistled early with the lark.

In winter trenches, cowed and glum,
Whit crumps and lice and lack of rum,
He put a bullet trough his brain.
No one spoke of him again.

You smug-faced crowds with kindling eye
Who cheer when soldier lads march by,
Sneak home and pray you'll never know
The hell were youth and laughter go.

Aandachtspunten bij “Suicide”

1. Wat voor soort soldaat was een “simple soldier boy” zoals Sassoon die in zijn gedicht beschrijft?

...........................................................................................................

2. Waarom heeft de soldaat zelfmoord gepleegd?

...........................................................................................................

3. Wat voor dubbele betekenis zit er in deze zin: “No one spoke to him again”?

...........................................................................................................

...........................................................................................................

4. Sassoon gaat in de laatste strofe in op de gewone burgers. Wat zegt hij daar over?

...........................................................................................................

...........................................................................................................


(3) Over the Top [i]Dit gedicht alleen lezen en kort bespreken
Sybil Bristowe[/i]

Ten more minutes! – Say yer prayers,
Read yer Bibles, pass the rum!
Ten more minutes! Strike me dumb,
'Ow they creeps on unawares,
Those blooming minutes. Nine. It's queer,
I'm sorter stunned. It ain't with fear!

Eight. It's like as if a frog
Waddled round in your inside,
Cold as ice-blocks, straddle wide,
Tired o' waiting. Where's the grog?
Seven. I'll play yer pitch and toss –
Six. – I wins, and tails yer loss.

'Nother minute sprinted by
'Fore I knowed it; only Four
(Break 'em into seconds) more
'Twixt us and Eternity.
Every word I've ever said
Seems a-shouting in my head.

Three. Larst night a little star
Fairly shook up in the sky,
Didn't like the lullaby
Rattled by the dogs of War.
Funny thing – that star all white
Saw old Blighty, too, larst night.

Two. I ain't ashamed o' prayers,
They're only wishes sent ter God
Bits o' plants from bloody sod
Trailing up His golden stairs.
Ninety seconds – Well, who cares!

One –
No fife, no blare, no drum –
Over the Top – to Kingdom Come!

(4) Does it Matter?
Siegfried Sassoon

Does it matter?—losing your legs?...
For people will always be kind,
And you need not show that you mind
When the others come in after hunting
To gobble their muffins and eggs.

Does it matter ?—losing your sight?...
There's such splendid work for the blind;
And people will always be kind,
As you sit on the terrace remembering
And turning your face to the light.

Do they matter?—those dreams from the pit?...
You can drink and forget and be glad,
And people won't say that you're mad;
For they'll know you've fought for your country
And no one will worry a bit.

Aandachtspunten bij “Does it Matter?”

1. Welke verwondingen noemt Sassoon? Welke is volgens jouw het ergst?

...........................................................................................................

...........................................................................................................

2. Hoe noemt men deze ‘verwonding’? “Dreams from the pit”

...........................................................................................................

3. Wat is de boodschap van Sassoon in dit gedicht? Denk vooral aan de laatste regel van het gedicht.

...........................................................................................................

...........................................................................................................

(5) Oorlog Dit gedicht alleen lezen en kort bespreken
Theo van Doesburg

De hemel viel op aarde in stukken
En nergens is een bloem
die ongeschonden leeft.
De aarde stinkt van 't bloed,
dat uit den hemel spat.
De wond is groot
en niet te helen.

De hemel die gaat dood
Het verstand staat stil.
De mensch is weg.
Hij bracht zichzelve om.
De beesten brullen in de straten.
Ze ruiken bloed.
Ze lekken zich de muilen
Ze woelen met hun zwarte snoet
de roode aarde om
en scheppen zich 'n hemel
van kruitdamp en van bloed.

(6) Johnny
Garmt Stuiveling

Toen Johnny moest naar 't Vlaamse front,
was ie bijna al achttien jaren;
zijn wangen bloosden zo fris, zo gezond,
een kinderlijk trekje lag om zijn mond
en ie kon soms zo dromerig staren,
Johnny....

Toen Johnny zijn eerste aanval deed,
was 't de dag dat hij achttien ging worden.
Eén vijand krepeerde toen Johnny schoot;
en zijn bajonet stak een tweede dood....
zo kreeg hij, verdiend, een orde,
Johnny....

Toen Johnny terecht kwam in 't lazaret,
was ie achttien en enkele dagen.
Zijn darmen hingen er wat bij neer,
maar de dokter naaide het handig weer
en ie werd als hersteld ontslagen,
Johnny....

Toen Johnny opnieuw in de loopgraaf zat,
was ie achttien en enige weken.
Daar dook ie bij lijken en rottend vuil,
voor de eer van zijn vaderland, in een kuil
en wéér moest hij schieten en steken,
Johnny....

Toen Johnny in flarden gereten werd,
was ie achttien en een paar maanden;
zijn lichaam spatte uiteen, wijd en zijd....
Nu rust hij, met alle winden verspreid,
in de bloedige grond van Vlaanderen,
Johnny....

(7) Dulce Et Decorum Est (Hoe zacht en eervol)
Wilfred Owen

Wilfred Owen was een vriend van Siegfried Sassoon. In zijn gedichten is de verbittering verwoord die hij voelde door zijn ervaringen tijdens de oorlog. Niettemin vocht hij dapper. Hij stierf vlak voor het einde van de oorlog, in oktober 1918, en kreeg postuum een medaille voor moed en leiderschap.

Engelse versie: + Muziek IFFM (2003, track 21)

Bent double, like old beggars under sacks,
Knock-kneed, coughing like hags, we cursed through sludge,
Till on the haunting flares we turned our backs
And towards our distant rest began to trudge.
Men marched asleep. Many had lost their boots
But limped on, blood-shod. All went lame; all blind;
Drunk with fatigue; deaf even to the hoots
Of disappointed shells that dropped behind.

Gas! Gas! Quick, boys!-- An ecstasy of fumbling,
Fitting the clumsy helmets just in time;
But someone still was yelling out and stumbling
And floundering like a man in fire or lime.--
Dim, through the misty panes and thick green light
As under a green sea, I saw him drowning.

In all my dreams, before my helpless sight,
He plunges at me, guttering, choking, drowning.

If in some smothering dreams you too could pace
Behind the wagon that we flung him in,
And watch the white eyes writhing in his face,
His hanging face, like a devil's sick of sin;
If you could hear, at every jolt, the blood
Come gargling from the froth-corrupted lungs,
Obscene as cancer, bitter as the cud
Of vile, incurable sores on innocent tongues,--
My friend, you would not tell with such high zest
To children ardent for some desperate glory,
The old Lie: Dulce et decorum est
Pro patria mori.

Nederlandse versie: Hoe zacht en eervol

Zwaarbeproefd, kromgebogen als oude kerels,
Vloekten we ons hijgend hoestend door het slijk.
Achter ons verdween de gruwel van het front.
Voort ploeterden we, naar verder weg gelegen onderkomens.
Er waren er die lopend sliepen. Anderen, hun laarzen kwijtgeraakt,
Strompelden op bebloede voeten.
Uitgeput was iedereen, verstomd, niets ziend,
Doof zelfs voor de vlakbij neervallende gasgranaten.

Gas! Gas! werd er gebruld. Als de donder rukten we
Die rotmaskers net op tijd over ons hoofd.
Een kreeg het niet voor elkaar, strompelde rond
En krijste vertwijfeld als iemand zich ten dode wetend.
Vaag zag ik door mijn beslagen glazen, in een dichte waas
Als onder water in een snotgroene zee, hoe hij verzoop.

Elke nacht droom ik van hem. Hij stort zich op mij, kokhalst,
snakt naar adem en verzuipt opnieuw. Machteloos kijk ik toe.

Jij zou ook eens in zo’n afgrijselijke droom,
Mee moeten lopen met de kar waarop hij toen werd afgevoerd.
Zien hoe hij aldoor zijn ogen opensperde,
Zijn mond open en dicht ging als bij een stomme vis,
En bij iedere gierende ademstoot moeten horen
Hoe het bloed omhoog borrelde uit zijn verrotte longen,
Als gore etter uit een verkankerde wond in een onschuldig lijf.

Mijn vriend, je zou het voorgoed uit je kop laten
Jonge jongens hunkerend naar heldenroem,
Zo stomweg die godvergeten leugen wijs te maken:
Dulce et decorum est pro patria mori.

[Hoe zacht en eervol is het te sterven voor het vaderland]

Aandachtspunten bij “Dulce Et Decorum Est”

1. Bespreek het fenomeen gas tijdens de Eerste Wereldoorlog.

...........................................................................................................

...........................................................................................................

2. Wat voor psychologisch effect heeft gas op mensen?

...........................................................................................................

...........................................................................................................

3. Hoe bedoeld Owen de laatste regel?

...........................................................................................................

...........................................................................................................
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail MSN Messenger
RJ



Geregistreerd op: 13-4-2006
Berichten: 881
Woonplaats: Goes

BerichtGeplaatst: 14 Dec 2007 20:08    Onderwerp: Reageer met quote

Opmerking:

Ik heb dit gekopierd uit een Word bestand. In het originele bestand staan soms de vertaling van een gedicht in een tekstvak. Dit kon ik niet zo snel kopieren richting het forum. Ook bepaalde vragen stonden bij het gedicht in tekstvakjes. Deze worden hierboven dus gemist.

Als je deze les wilt gebruiken, neem contact met me op en ik stuur het Word bestand je toe.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail MSN Messenger
ww_soldier



Geregistreerd op: 11-8-2006
Berichten: 1064
Woonplaats: Gentbrugge

BerichtGeplaatst: 06 Mrt 2008 17:54    Onderwerp: Reageer met quote

Enkele boeken die je eventueel kan gebruiken:

* "The Penguin Boof of First World War Poetry", George WalterPenguin Classics, 2006, 383 p.

* "Het monster van de oorlog", Rob Kammelar, Jacques Sicking, Menno Wielinga, Nijgh & Van Ditmar, 2004, 365 p.

* "Mannen maken oorlog", Bram Vermeulen, Davidsfonds/Literair, 2004, 63 p.

* "Kaserne und Schutzengraben - Neue Kriegslieder, Zweiter Teil", Oskar Herlinger, 1914, 60 p.

* "Aus Deutschen Meisterdichtern für Deutsche Krieger", Berlin, 1915, 49 p.
_________________
Wir kämpfen nicht für Vaterland. Und nicht für Deutsche Ehre! Wir sterben für den Unverstand. Und für die Millionäre.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
eagle



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 1636

BerichtGeplaatst: 28 Mrt 2008 10:36    Onderwerp: Reageer met quote

Luitenanten, loopgraven, en luizen.

Donderdag 13 maart waanden de leerlingen van klas 5Aa zich in de sferen van de Eerste Wereldoorlog. De aula werd omgetoverd tot een loopgraaf en de twee acteurs van Phileas Fogg zagen er met hun kostuums geweldig uit. De leerlingen liepen al marcherend de aula binnen om toegejuicht te worden door een andere groep leerlingen die van te voren al wildzwaaiend met engelse vlaggetjes naar binnen werden geloodst. De leerlingen werden in twee groepen verdeeld om vervolgens rollen aangeboden te krijgen en zichzelf door een verhaal te loodsen die berustte op het ware verhaal van de soldaten uit de WOI. Dit over het algemeen nog onbekende onderwerp werd uitvoerig besproken en uitgevoerd door de leerlingen en de twee acteurs. Het verhaal berustte op de vele gedichten geschreven door de soldaten zelf.

Eind van dit jaar gaan de leerlingen van klas 5Aa op excursie naar Parijs, daarmee bezoeken ze onderweg ook nog het plaatsje Ieper, waar in de WOI ernstig gevochten is en wel 250.000 doden zijn gevallen voor maar een paar kilometer grond. Door deze voorstelling zal het inlevingsvermogen van de leerlingen een stuk groter zijn, waardoor ze de gruwelen die de oorlog met zich mee bracht beter zullen begrijpen en hopelijk met respect zullen behandelen.

Al met al was het, ondanks het lange wachten door een administratief foutje, toch een geslaagde, maar vooral interessante middag.

Leonie Hahn 5Aa
RSG NO Veluwe Epe
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Studenten en leerkrachten Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group