Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hét WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privé berichten te bekijkenLog in om je privé berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

“Heren, het ogenblik is gekomen om tot aanval over te gaan”

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> WO1 in het nieuws Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
Tandorini



Geregistreerd op: 11-6-2007
Berichten: 6921

BerichtGeplaatst: 08 Aug 2018 16:16    Onderwerp: “Heren, het ogenblik is gekomen om tot aanval over te gaan” Reageer met quote

Artikel uit het Laatste Nieuws van vandaag

Vandaag is het op de kop precies honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog in een definitieve plooi werd gelegd. Op 8 augustus 1918, bij Amiens in Frankrijk, keerden de krijgskansen voorgoed in het nadeel van het Duitse Keizerrijk. “De zwarte dag van het Duitse leger in de geschiedenis van deze oorlog”, schreef kwartiermeester-generaal Erich Ludendorff, de feitelijke alleenheerser in Duitsland. Goed drie maanden later was Ludendorff ontslagen en de oorlog voorbij.
Lente 1918. Na een korte bewegingsoorlog in de zomer en de herfst van 1914, zit de situatie aan het westelijk front al drieënhalf jaar muurvast. Offensieven van de Britten aan de Somme, de Fransen bij de Chemin des Dames en de - vorig jaar herdachte - slachting bij Passendale hebben daar niets aan veranderd. Maar nu hangt er wel ‘beweging’ in de lucht. Dat is het gevolg van een combinatie van drie elementen.

Door de ineenstorting van het Russische front kunnen de Duitsers tientallen extra legerdivisies overbrengen naar het westelijke front. Dit geeft hen een tijdelijk numeriek voordeel. Ze hopen zo ook de aangekondigde komst van verse Amerikaanse strijdkrachten - tweede element - te neutraliseren. Als gevolg van de door Duitsland afgekondigde ‘onbeperkte duikbotenoorlog’ hebben de Amerikanen zich een jaar eerder aan de zijde van de Frans-Britse Entente geschaard. Ten slotte - derde element - is de oorlogsvoering ingrijpend veranderd. Vliegtuigen en tanks hebben hun intrede gedaan op het slagveld. De Britten hebben die laatste in november 1917 bij Cambrai voor het eerst in groep en bij verrassing ingezet. Ook Duitsland heeft zijn tactiek aangepast. Met Sturmbatallionen (stormtroepen) zijn er speciale Angriffsdivisionen (aanvalsdivisies) gevormd. Dat zijn beter bewapende eenheden met de jongste, best getrainde en gesoigneerde soldaten. Ze dringen snel en diep door de vijandige frontlinies. Aan het oostfront in Riga en tegen de Italianen bij Caporetto hebben ze succes geboekt.

Vechten als een bokser
De Duitse militaire plannenmaker, kwartiermeester-generaal Erich Ludendorff, besluit met dit alles in het achterhoofd het geweer van schouder te veranderen. Hij weet dat hij, om deze oorlog te winnen, de beslissing moet forceren vóór de Amerikanen op volle kracht aan het front arriveren. Eind 1917 zijn er nog maar 145.000 in Frankrijk. En die moeten nog opgeleid worden.

De kwartiermeester-generaal is het prototype van de moderne Pruisische militair. Streng, zakelijk, nauwgezet, onzelfzuchtig. In België kent men hem goed. Ludendorff is de man die in augustus 1914 persoonlijk de Vesting Luik gekraakt heeft. Volgens de legende valt dit bijna letterlijk te nemen. De ochtend van 7 augustus 1914 zou hij gewoon aangeklopt hebben aan de Citadel. De Belgen deden open en gaven zich over. Deze voor het overige wat saaie generaal is nu de machtigste man van Duitsland. Een dictator, eigenlijk. Officieel is hij nochtans slechts plaatsvervanger van Paul von Hindenburg, chef van de generale staf. Maar Hindenburg is in werkelijkheid niets anders dan Ludendorffs gewillig instrument. En de Keizer, volgens de wet opperbevelhebber, voert iedere politieke en militaire wens van de legertop uit als een bevel.

Ludendorff wil voor zijn ‘beslissingsslag’ in het westen een beetje vechten zoals een bokser. Opeenvolgende aanvallen op verschillende sectoren van het vijandige front. Met de bedoeling de tegenstand te verwarren, te ondermijnen en uiteindelijk te breken. Strategisch doel: een wig drijven tussen de Engelsen en de Fransen, en die eersten een nederlaag toebrengen. Dat zou de oorlogswil van de Geallieerden moeten kraken.

Machinegeweren en vlammenwerpers
Op 21 maart 1918 is het zo ver. De Kaiserschlacht kan beginnen. Met 10.000 kanonnen, houwitsers en mortieren openen de Duitsers in de vroege ochtend het vuur, op een 75 km breed front van Arras tot La Fère. Tot op vandaag de grootste artilleriebeschieting uit de geschiedenis. Nadien volgen de stormtroepen met hun nieuwe bewapening: machinegeweren en mijnen- en vlammenwerpers. Ze lopen de vijand onder de voet. De eerste dag veroveren de Duitsers meer terrein dan de Geallieerden in vijf maanden aan de Somme. Op 27 maart gaapt er een bres van 15 kilometer tussen het Britse en het Franse leger.

Bij de Geallieerden heerst er paniek. En er is tweedracht. Beide legers vechten naast elkaar, elk met een eigen opperbevelhebber. Veldmaarschalk Douglas Haig voor de Britten, maarschalk Philippe Pétain bij de Fransen. De eerste vraagt de tweede om hulp. Pétain weigert. Haig telegrafeert op 25 maart naar Londen: “De ineenstorting is nabij. Eenvoudigweg omdat een gemeenschappelijke bevelvoering ontbreekt.” De politici in Parijs en Londen hebben de boodschap begrepen. Een dag later wordt generaal Ferdinand Foch de ‘coördinator’ van de Geallieerde bevelvoering. Eén van de belangrijkste beslissingen uit het laatste oorlogsjaar.

De Duitse generaals van hun kant zijn die eerste dagen zegedronken. De legerberichten wekken ook op het thuisfront veel enthousiasme. Op 23 maart laat Keizer Wilhelm II champagne aanrukken bij het avonddiner in Spa. “Op de grote overwinning.” Aan veldmaarschalk Hindenburg verleent hij de ‘gouden stralenkrans’ bij het Grootkruis van het IJzeren Kruis. Alleen generaal Blücher is die eer voordien te beurt gevallen, na zijn overwinning op Napoleon bij Waterloo. Maar de Duitsers juichen te vroeg. Na een week loopt hun offensief vast. Logisch. Het Duitse leger van de lente van 1918 is niet meer dat van een jaar eerder. De krachten raken uitgeput. De uitrusting is inferieur aan die van de vijand. De Geallieerden beschikken over 100.000 vrachtwagens, de Duitsers niet eens over een kwart daarvan. Om artillerie en bevoorrading tot bij de snel oprukkende infanterie te brengen, is men vooral aangewezen op paarden. Er zijn er te weinig en ze zijn ondervoed. Daardoor kunnen de Duitsers de eerste snelle successen niet of onvoldoende uitbuiten.

230.000 doden. In twee weken
Verblind door zijn politieke motieven - expansie en annexatie - wil de militair in Ludendorff dit alles niet inzien. Op 5 april wordt de Kaiserschlacht toch als een halve overwinning verkocht. Maar zelfs dat is overdreven. Geen van de 90 ingezette Duitse divisies is ongehavend uit de strijd gekomen. In twee weken tijd zijn 230.000 van hun beste soldaten uitgeschakeld. En het strategische doel - een wig drijven tussen de Geallieerde legers en de Engelsen verslaan - is niét bereikt. Er zit nu alleen een forse, moeilijk verdedigbare bult in de Duitse frontlijn.

Toch zet Ludendorff door. Op 9 april wil hij zijn “tweede mokerslag” uitdelen. Nu in het noorden, met als bedoeling Ieper te omsingelen. Ook de Belgen raken hierbij betrokken. Ze brengen de Duitse aanval bij Merkem tot staan en nemen 789 Duitsers gevangen. Een week later loopt het hele offensief vast. De Duitsers zijn nu in totaal al 350.000 onvervangbare elitesoldaten kwijt. Nog volhardt Ludendorff in de boosheid. Eerst met een offensief ten noorden van Reims. Waarna de Duitsers opnieuw in Vlaanderen willen aanvallen. Op 27 mei begint de aanval met een artilleriebombardement. 3.700 kanonnen schieten in goed 4 uur tijd 2 miljoen obussen af. De (zwakke) tegenstand wordt weggeveegd en in enkele uren tijd is de onneembaar geachte Chemin des Dames veroverd. Het succes is zo overdonderend dat Ludendorff zijn oorspronkelijke plan laat schieten: voorlopig geen aanval in Vlaanderen, maar hier en nu doorgaan.

Na een week staan de Duitsers net als in 1914 weer aan de Marne. De Franse opperbevelhebber Pétain vreest dat de vijand zal doorbreken naar Parijs. Hij smeekt Foch om versterking uit het noorden. Die weigert lange tijd. Begin juni stuurt hij dan toch enkele Amerikaanse divisies die nog in opleiding zijn. Aan de Britse opperbevelhebber Haig laat Foch op 4 juni weten: “Indien de vijand zijn aanvallen voortzet in de richting van Parijs, zullen alle Geallieerde strijdkrachten in Frankrijk verplicht zijn te hulp te snellen. Om een slag te leveren die naar alle waarschijnlijkheid de oorlog zal beslissen.”

Pétain heeft al een nota klaar waarin hij grote delen Frans grondgebied - Vogezen, Lotharingen, Nancy en Verdun - opgeeft. Bewijs dat de toestand ernstig is. Of beter, ernstig lijkt. Want ook deze Duitse aanval loopt dood. Precies op de dag dat Foch zijn alarmerende boodschap verstuurt. Op 9 juni probeert Ludendorff het nog een keer richting Compiègne. Dit offensief duurt nog amper twee dagen.

Te ziek en te zat om te vechten
In werkelijkheid zijn de Duitsers aan het einde van hun Latijn. Ludendorff heeft de voorbije maanden zijn eigen successen overgewaardeerd. Want nergens viel een definitieve beslissing. Integendeel. Het Duitse leger is nog meer aan snelheid en stootkracht verloren. Door het gebrekkige transport raken de oprukkende troepen niet voldoende bevoorraad en ook niet tijdig afgelost. Bovendien zijn sinds maart 800.000 van de beste soldaten gesneuveld, gewond of krijgsgevangen gemaakt. Ze kunnen niet meer vervangen worden. 22 legerdivisies worden gewoonweg opgeheven om met ‘de restjes’ andere aan te vullen. Men stuurt 19-jarigen naar het front, uit het hospitaal ontslagen oorlogsinvaliden, apathische militairen die uit Russische krijgsgevangenenkampen komen en verbitterde arbeiders uit de wapenindustrie die als straf voor hun januaristaking naar het front moeten. Dat zootje is eerder een belasting dan een versterking. Het plan ook 50- en 60-jarigen op te roepen voor het front, stuit op verzet.

Komt daarbij de algehele oorlogsmoeheid en - rechtstreeks gevolg - de verzwakkende discipline. Tijdens de lenteoffensieven loopt het herhaaldelijk uit de hand. Ondervoede Duitse soldaten plunderen de op de vijand veroverde provianddepots. Die zijn rijkelijk voorzien van allerlei eten dat door de Geallieerde blokkade al lang niet meer in Duitsland te krijgen is. Ook de wijnkelders moeten eraan geloven. Vele jonge, recent opgeroepen officieren met weinig frontervaring weten niet hoe dit probleem aan te pakken. Sommige Duitse aanvallen komen tot stilstand omdat de manschappen door veel te veel vet en zoet eten en overdadig drinken ziek en zat zijn, en letterlijk niet meer vooruit kunnen.

Tot juni 1918 weten noch het Duitse volk, noch de Geallieerden hier weinig of niets van. Midden juni begint echter door te dringen hoe de zaak er echt voor staat binnen het Duitse leger. Foch en de andere Geallieerde bevelhebbers houden desondanks nog altijd vast aan hun voorzichtige plan om de overwinning pas te forceren in 1919, wanneer de Amerikanen op volle sterkte zullen deelnemen. Ludendorff van zijn kant wil koste wat het kost het initiatief in handen houden. Midden juli - de vijftiende - lanceert hij een nieuwe aanval. Op Reims. De Fransen zijn op voorhand op de hoogte. De Duitsers worden nu zelfs teruggejaagd.

Bij de Geallieerden rijst dan de hoop de oorlog nog in 1918 te kunnen beslissen. Op 24 juli legt Foch op zijn hoofdkwartier Château Bombon aan de Britse, Franse en Amerikaanse opperbevelhebbers Haig, Pétain en Pershing uit dat de gunstige situatie onmiddellijk moet uitgebuit worden. “Heren. Het ogenblik is gekomen om tot de aanval over te gaan.” Hij prikt 8 augustus als datum voor de eerste actie. Die moet enkele spoorwegen vrij maken en de frontlijn verbeteren.

De verrassing is compleet
De Duitsers hebben geen flauw idee wat hen te wachten staat. “Alles in orde”, meldt generaal Von Kuhl aan Ludendorff, de avond van 7 augustus, na een inspectietocht langs het 2e Duitse leger. De Geallieerden hebben de schijn gewekt dat ze in de buurt van Amiens hun verdediging uitbouwen. In werkelijkheid bereiden ze de aanval voor. Fransen en Britten, versterkt met een Canadees en een Australisch korps, staan klaar. Ruim een half miljoen soldaten, 3.680 stuks artillerie. Maar ook 1.625 vliegtuigen en 694 tanks. Die zullen een belangrijke rol spelen.

Foch laat het artillerievuur dat tot dan toe klassiek aan elk offensief vooraf ging, achterwege. De verrassing moet compleet zijn. En dat is ze ook. Om twintig na vier ’s ochtends trekt de infanterie ten aanval. Begeleid door de nieuwste tanks, die sneller en wendbaarder zijn dan de voorgangers bij Passendale en Cambrai. De Britten passen dezelfde gevechtsmethode toe als de Duitse Angriffsdivisionen, met lichte infanterie die snel en diep doorstoot. Maar ze buiten de doorbraak beter uit, dankzij luchtsteun van de Royal Air Force en hun lichte Whippettanks. Ook de Fransen boeken succes bij Montdidier.

Aan het eind van de dag zijn de Geallieerden 13 km opgerukt, zijn zeven Duitse divisies zo goed als vernietigd en hebben 16.000 Duitsers zich overgegeven. De totale Duitse verliezen die 8ste augustus bedragen meer dan 24.000 man. “De zwarte dag van het Duitse leger in de geschiedenis van deze oorlog”, schrijft Ludendorff. Er komen verontrustende rapporten binnen over het moreel van zijn troepen. Sommige Duitse steunpunten hebben zich overgegeven aan slechts enkele soldaten, hele detachementen aan enkele gevechtswagens. Terugtrekkende Duitse soldaten hebben kameraden die hen te hulp kwamen, ontmoedigd door te roepen: “Weg met de stakingbrekers” en “Weg met de oorlogsverlengers”. Ondertussen weten we dat dit in aantal vrij beperkte incidenten waren. Maar Ludendorff ziet ze op dat moment als wijdverbreide fenomenen. Op 10 augustus stort hij helemaal in, verklaart dat de oorlog verloren is en biedt zijn ontslag aan. Hindenburg en de snel naar het hoofdkwartier geroepen Keizer weigeren.

Gestoorde generaal
“Men kan zich niet van de indruk ontdoen dat Ludendorff rond deze tijd al psychisch gestoord is”, schrijft historicus Sebastian Haffner in ‘De zeven doodzonden van Duitsland’. De kwartiermeester-generaal werkt al vier jaar onafgebroken onder zware druk en slaapt soms slechts één uur per nacht. Hij blijkt op dit cruciale moment - zo leren later de persoonlijke notities van zijn medewerkers - labieler dan gedacht en reageert zich af op alles en iedereen. Wanneer hij ’s nachts de slaap niet kan vatten, belt hij zijn frontcommandanten wakker om hen af te blaffen. Aan een steeds hoger tempo benoemt en ontslaat hij hoge officieren. Zijn omgeving duwt hem met de nodige omzichtigheid het kabinet van een bevriende psychiater binnen. Dokter Hocheimer noteert: “Der Mensch L. muss erst wiedergeboren, vielleicht überhaupt erst entwickelt werden.” “De persoon L. moet eerst herboren, wellicht zelfs eerst gevormd worden.”

Maar Ludendorff blijft aan het werk. Na de succesvolle septemberoffensieven van de Geallieerden vormt hij Duitsland plots om tot een parlementaire democratie, haalt de socialisten in de regering binnen en vraagt de politici een wapenstilstand binnen de 24 uur. Een maand later - 26 oktober - wil hij dan weer wél doorvechten, tegen de vredespogingen van de regering in. Kanselier Max von Baden dreigt met opstappen. De Keizer sommeert het duo Hindenburg en Ludendorff naar Spa. Het komt tot een bitse woordenwisseling. Ludendorff verweert zich agressief en biedt - opnieuw - zijn ontslag aan. Deze keer wordt het wel aanvaard. “Und Sie bleiben!”, zegt Wilhelm II vervolgens bars tegen Hindenburg. Die reageert enkel met een lichte buiging.

Terug in de auto wordt er geen woord gesproken: Ludendorff ziet het aanblijven van Hindenburg als verraad. Hij trekt naar het pension waar zijn vrouw Margarethe verblijft. Doodsbleek en moe zakt hij in een stoel en zegt: “De Keizer heeft me weggestuurd. Ik ben ontslagen.” Dan zwijgt hij lange tijd, staat op en roept: “Je zult zien dat we over veertien dagen geen Keizerrijk en geen Keizer meer hebben.”

Met die profetie zit hij er zelfs geen dag naast. Op 9 november doet Wilhelm II troonsafstand. Twee dagen later wordt in de wagon van Foch de wapenstilstand getekend en zwijgen de kanonnen. Door de hardnekkigheid van Ludendorff hebben de Duitsers in de laatste honderd dagen van de oorlog nog eens 700.000 soldaten verloren. De Geallieerden een miljoen.


https://www.hln.be/de-krant/exact-100-jaar-geleden-keerden-kansen-definitief-in-nadeel-duitsers-heren-het-ogenblik-is-gekomen-om-tot-aanval-over-te-gaan~a10c1c55/#paywall
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> WO1 in het nieuws Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group