Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hét WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privé berichten te bekijkenLog in om je privé berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

De ondergang van luchtschip L 19

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Luchtoorlog Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
wvanrosm



Geregistreerd op: 31-5-2006
Berichten: 501

BerichtGeplaatst: 20 Dec 2006 18:09    Onderwerp: De ondergang van luchtschip L 19 Reageer met quote

Op 31 januari 1916 stegen rond het middaguur uit Nordholz, Tondern en Hage niet minder dan negen Duitse luchtschepen op om voor de zesde maal een bombardementsvlucht naar Engeland uit te voeren. Ze drongen meer dan 250 km op Engels grondgebied door en wierpen in de avond en de nacht meer dan 360 bommen af, hoewel de materiële schade volgens Engelse berichten, in tegenstelling tot wat de Duitse bemanningen zelf waarnamen, gering was. Om 2 uur 's middags de volgende dag, 1 februari, waren alle luchtschepen, ondanks hardnekkige mist, in hun hangars teruggekeerd, alleen L 19 (Loewe) was nog niet binnengekomen. Ook dit schip had weliswaar om 5.37 uur 's morgens nog gemeld dat alles in orde was, maar bevond zich bij het volgende signaal (over de te verwachten windrichting), zoals door een radiopeiling werd vastgesteld, om 6.41 uur 's morgens nog dicht bij de Engelse kust. Kennelijk werd de terugtocht door motorpech vertraagd. Op een volgende oproep in de loop van de ochtend werd niet gereageerd; blijkbaar was ook de radioinstallatie onklaar geraakt.

Om 2 uur 's middags kregen de 2de, 6de en 9de torpedobootflottieljes opdracht om het luchtschip, dat op dat moment tussen Borkum en List vermoed werd, te gaan zoeken. Om 16.05 uur meldde L 19 via de boordradio, dat de radioinstallatie kapot was geweest, en dat drie motoren af en toe uitvielen. De positie was bij Borkum in de buurt; de wind was gunstig, en men hoopte die nacht nog Tondern te bereiken. Een peiling tijdens dit bericht gaf aan, dat L 19 zich pas bij Ameland bevond, een waarneming, die direct aan het luchtschip werd doorgegeven. Daar echter de wind op dat moment gunstig was en L 19 het gezien de omstandigheden niet nodig achtte, een noodlanding te maken in het dichterbij gelegen Hage, werd er niet meer getwijfeld aan een geslaagde, zij het verlate terugkeer van het luchtschip. De flottieljes werden daarom teruggeroepen.

Maar anders dan verwacht werd daarna taal noch teken van L 19 vernomen. Vier luchtschepen, die de andere morgen (2 febr.) zouden gaan zoeken, konden wegens de sterke zuidenwind niet vertrekken. Ook de luchtverkenning door vliegtuigen viel uit. Er bleef derhalve niets anders over, dan de drie al genoemde torpedobootflottieljes opnieuw vanuit Borkum en List te laten uitvaren, terwijl als rugdekking de 2de verkenningsgroep en de slagkruisers Von der Tann en Derfflinger de binnenste Duitse Bocht doorkruisten. Deze laatste maatregel scheen nodig, omdat niet uit te sluiten viel, dat ook Engelse strijdkrachten naar L 19 op zoek waren. Dit vermoeden was terecht, want inderdaad liep tegelijk met de Duitse flottieljes uit Harwich het 5de lichte kruisereskader met hetzelfde doel uit, maar alle uitgezonden kruisers en torpedoboten moesten onverrichter zake terugkeren.

Spoedig daarop zou het raadsel worden opgelost. Reeds om 10 uur 's morgens vernam de Duitse vlootleiding via berichten uit Nederland, waarom L 19 na het radiobericht van de vorige dag niets meer van zich had laten horen. Kennelijk had het luchtschip in de mist getracht, zich boven land te oriënteren en was daarbij laag over de Nederlandse eilanden Texel, Vlieland, Terschelling en ten slotte Ameland gevlogen. Ofschoon men volgens Nederlandse persberichten op de eilanden de stellige indruk had, dat het luchtschip door de mist de weg was kwijtgeraakt en in nood verkeerde, was het door de Nederlandse kustwacht onmiddellijk onder schot genomen, op Ameland zelfs met kanonvuur bestookt en meermalen getroffen, tot het in noordelijke richting verdween. Sinds die tijd was het spoorloos. Terwijl het begon te sneeuwen bleef ook de zoektocht van de Duitse torpedobootflottieljes, af en toe onderbroken door de jacht op vijandelijke onderzeeboten bij Norderney en Horns-Riff, vergeefs. Het enige, wat ze vonden, was een kennelijk van L 19 afkomstige grote benzinetank op 12 zeemijl ten noorden van Borkum. Omdat deze onbeschadigd was, moest het luchtschip vlak boven zee zijn geweest toen de tank werd afgeworpen.

Tegen middernacht keerden de flottieljes en kruisers naar de Rede van Schillig terug. Hoewel de kans klein was, dat nog een spoor van L 19 zou worden gevonden, werd voor de 3de februari nog een intensieve luchtverkenning bevolen. De luchtschepen konden echter wederom wegens de weersomstandigheden niet opstijgen en van de vliegtuigen, die vanuit Borkum nogmaals naar de vermiste L 19 zochten, keerden er twee, 488, luitenant ter zee Hansen, matroos v. Wisocky, en 490, luitenant ter zee Stenzel, opperbootsman Voigt, evenmin terug en konden, hoewel de voorpostboten van de Eems en de 10de halfflottielje tot de volgende morgen naar ze zochten, niet worden gevonden.

Pas op de avond van deze dag bracht een bericht van de radiocentrale van het leger in Lille nadere informatie over L 19. Men had een Engels radiobericht opgevangen en ontcijferd, dat luidde dat een vissersboot van de "Grimsby Patrol" het wrak van een zeppelin op 110 zeemijl oostelijk van Flamborough Head had gesignaleerd. Dat kon alleen over L 19 gaan, die na de beschieting boven Ameland langer dan verwacht was blijven zweven, maar vermoedelijk na het uitvallen van al zijn motoren in de richting van Engeland was afgedreven. Over wat er verder was gebeurd geeft kapitein-luitenant Loewe zelf informatie in een aangrijpend bericht, dat eerst maanden later bij Marstrand in Noorwegen als flessenpost op het strand was aangespoeld. Dit luidde als volgt:

"Met 15 man op het platform van L 19 op 3 graden OL. Het omhulsel van de ballon drijft zonder gondel. Driemaal hadden we motorpech. Sterke tegenwind op de thuisreis vertraagde de vlucht en dreef ons in de mist naar Nederland toe, waar we met geweren beschoten werden. Drie motoren hielden er tegelijk mee op. De situatie wordt steeds moeilijker. Nu, 's middags ongeveer tegen enen, nadert ons laatste uur. Loewe."

Inmiddels was, zoals men later uit de kranten vernam, de Engelse, waarschijnlijk in dienst van de admiraliteit staande vissersboot "King Stephen" (zie ook: Duitse slagkruisers beschieten Lowestoft en Yarmouth (1916)) bij het zinkende luchtschip verschenen, maar had de hulpeloze schipbreukelingen, kennelijk uit vrees, door deze overrompeld te worden, geweigerd aan boord te nemen en aan hun lot overgelaten zodat ze de dood in de golven vonden, terwijl het schip zelf naar de haven terugkeerde. "Een schandelijke handelwijze, die in schrille tegenstelling stond tot de dikwijls zo hooggeprezen Engelse menselijkheid en ridderlijkheid. In uitingen in een groot deel van de Engelse pers, vooral ook door de bisschop van Londen gedaan, werd deze daad door de Britten goedgekeurd, een teken tot welk moreel verval het gewetenloos opzwepen van sentimenten onder de bevolking reeds had geleid," aldus de officiële Duitse geschiedschrijving. In een artikel in de "Frankfurter Zeitung" van 9 febr. 1916 ("Menschlichkeit und Verhetzung") werd de daad van de bemanning van de "King Stephen" scherp veroordeeld.

Ook de beschieting van het weerloze in nood verkerende luchtschip door de Nederlandse kustwacht was geen heldendaad en verwekte in Duitsland terecht verontwaardiging. Het standpunt van de Nederlandse regering, dat ze voor het bewaren van haar neutraliteit het recht zou hebben, het overschrijden van haar grenzen door luchtschepen van oorlogvoerende naties zonder meer met geweld te beantwoorden, wanneer deze niet te kennen gaven te willen landen, vermocht de Duitse regering niet te overtuigen. Of het vliegen over neutraal gebied door oorlogvoerenden in feite een schending van de neutraliteit inhield, was toen nog niet duidelijk. Een recht om zonder voorafgaande waarschuwing op Duitse luchtschepen te schieten bleek ook niet uit een verbod om over Nederlands grondgebied te vliegen, welk verbod trouwens al bij het begin van de oorlog door de Duitse regering zelf was uitgevaardigd om de vriendschappelijke betrekkingen tussen beide landen niet te verstoren. Uit het onderzoek van de Nederlandse regering kwam verder naar voren, dat L 19 langer dan vier uur op geringe hoogte in de buurt van de Nederlandse kust had gevlogen, zonder blijk te geven van kwade bedoelingen, ja, zelfs geprobeerd had, in contact te komen met een Nederlands oorlogsschip. Als de Nederlandse regering er op wees, dat het luchtschip niet middels signalen te kennen had gegeven te willen landen, dan moest ertegen worden aangevoerd, dat daar nog geen internationale signalen voor bestonden. Ook was een stuurloos luchtschip niet in staat om direct te landen. En een stuurloos luchtschip had minstens evenveel recht op asiel in een neutrale staat als een oorlogsschip dat voor de kust in nood verkeerde. De Duitse regering achtte zich daarom gerechtigd, haar onmiddellijk ingediende protest tegen het optreden van de Nederlandse marine ook in een nota van 25 juli 1916 nadrukkelijk staande te houden. Ze stelde tegelijkertijd voor in onderhandeling te treden om dit soort ernstige incidenten in de toekomst te voorkomen, vooral door het afspreken van noodsignalen voor luchtschepen, of door signalen vanaf de grond, dat een luchtschip zich boven neutraal terrein bevond.

Voor deze argumenten kon de Nederlandse regering de ogen niet sluiten. Luchtschepen en vliegtuigen in nood zouden voortaan niet meer zonder voorafgaande waarschuwing worden beschoten.

Klik hier voor het Wiki-artikel.


Laatst aangepast door wvanrosm op 22 Dec 2006 19:21, in toaal 2 keer bewerkt
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Emiel



Geregistreerd op: 22-7-2005
Berichten: 6215

BerichtGeplaatst: 20 Dec 2006 18:38    Onderwerp: Reageer met quote

Mijn complimenten!
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Lingekopf
Bismarck


Geregistreerd op: 19-10-2006
Berichten: 15960
Woonplaats: Binnen de Atlantikwall en 135 km van het WO1-front

BerichtGeplaatst: 20 Dec 2006 18:41    Onderwerp: Reageer met quote

Goed en interessant stuk! Meer, meer.... koffie
_________________
"Setzen wir Deutschland, so zu sagen, in den Sattel! Reiten wird es schon können..... "
"Wer den Daumen auf dem Beutel hat, der hat die Macht."

Otto von Bismarck, 1869
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
vlim



Geregistreerd op: 5-7-2005
Berichten: 1162

BerichtGeplaatst: 21 Dec 2006 21:00    Onderwerp: Reageer met quote

Stuk over de L19 uit het boek "Auf Luftpatrouille und Weltfahrt" van Ernst Lehmann. Tweede uitgave, 1937. (verschenen vlak na zijn overlijden. Hij was als observerend commandant aanwezig op de Hindenburg en stierf vlak na het ongeluk met de Hindenburg aan zware brandwonden).

Dieses selbe Luftschiff (L19) sollte bald darauf, am 31. Januar 1916, die Haubtrolle in einer Tragödie spielen.

Neun Zeppeline hatten nachts Liverpool angegriffen, acht von ihnen kamen zurück, das neunte, L 19, wurde vermisst. Sein Kommandant, Kapitänleutnant Loewe, hatte Schwierigkeiten mit dem damals noch neuen Motortype, der erst Monate später zuverlässiger wurde. Zerstörer suchten die ganze Nacht nach dem vermissten Luftschiff, ohne etwas zu finden. Nach dem letzten Funkspruch Loewes, der die motorpanne meldete, musste sich L19 damals in der Nahe der holländisschen Küste befunden haben. Das Wetter war schlecht, er was schneidend kalt, und dicker Nebel hing tief über einem großen Teil der Nordsee.

Am nächsten Morgen erreichten Nachrichten das Hauptquartier, wonach im Nebel uber Holland ein Zeppelin gesehen worden war. Das Schiff war in geringer Hohe dahin getrieben und wegen Neutralitätsverletzung von den holländischen Garnisonen beschossen worden. Einige Tage später meldete Reuter: Ein englischer Fischdampfer, der „King Stephen“, sei in der Nordsee einem treibenden Luftschiff begegnet, habe aber die Besatzung nicht retten können. Das war alles, bis Monate später ein Anzahl Flaschen an der norwegischen Küste in Fischernetzen geborgen wurden. Eine dieser Flaschenposten stammte von Kapitänleutnant Udo Loewe und ist an den F.d.L. korvettenkapitän Straffer, gerichtet. Sie lautet:

„Mit 15 Mann auf der Plattform und dem First des in etwa 3 Grad Ost schwimmenden Körpers des L19 versuche ich eine letzte Berichterstattung. Dreifache Motorenhavarie, leichter Gegenwind auf der Ruckfahrt verspäteten die Rückkehr und brachten mich in Nebel, dieser nach Holland, wo ich erhebliches Gewehrfeuer erhielt, es wurde schwer, gleichzeitig drei Motorpannen. Am 2. Februar 1916, nachmittags, etwa ein Uhr, ist wohl die letzte Stunde. Loewe“

Obermaschinist Baumann, in Zivil Werkmeister eines suddeutschen Elektrizitätswerks, hatte den letzten Gruß an seine Frau und seine fünf kleinen Kinder der Thermosflasche anvertraut, die nach Monatsfrist von einem schwedischen Schiff aufgefischt wurde.

„Liebe Grete und Kinder!“ schrieb er. „ Befinde mich augenblicklich in großer Gefahr, bin mit unserem Schiff in s Meer gefallen Liebe Grete! Bis zur letzten Stunde auf Rettung hoffend, ist es anders bestimmt, nun, so ist es Gottes Wille. Getreu bis in den Tod, grüsst und küsst Dich und die Kinder herzlichste. Dein treuer Georg.“

Baumanns Postkarte ist datiert vom 1. Februar, nachmittags 16 Uhr. Das treibende Wrack hat sich über Nacht noch gehalten, am 2. Februar vertraut der Wachoffizier des L19, Leutnant z. S. Erwin Braunhof, Pfarrerssohn aus dem Hannoverschen, sein Lebewohl dem Meere an, das es, weniger hart als die Menschen, an der Vater weitergibt:

„Zwei Tage und zwei Nachte umhergeschwommen. Keine Hilfe. Grüsse Dich. Ein englischer Fischdampfer wollte uns nicht retten. Erwin.“

Die Tatsache dieser Unmenschlichkeit bestätigt eine dritte Flaschenpost:

„Meine liebe Uda und Mutter!
Es ist 11 Uhr morgens am 2. II. Wir leben alle noch, aber nichts zu essen. Heute morgen war ein Fischdampfer, ein englischer, da, dieser wollte uns nicht retten. Er hieß „ King Steffen“ aus Brimsby. Der Mut sinkt, der Sturm nimmt zu.
Euer, auch noch im Himmel an Euch denkender Hans.

Um halb zwölf haben wir gemeinschaftlich gebetet und voneinander Abschied genommen. Euer Hans.“

„King Stephen“ war längsseit gekommen, weigerte sich aber, die Schiffbrüchigen aufzunehmen, und Überantwortete sie damit gegen alle Seemannsehre und Menschlichkeit einem langsamen und qualvollen Tode.
Einige Monate später kaperte eines unserer Unterseeboote den Fischdampfer „King Stephen“ und brachte ihn nach einem deutschen Hafen. Anfangs leugnete der Kapitän, jemals ein Luftschiff gesehen zu haben, aber alle Übrigen Mitglieder seiner Besatzung bestätigten im Einzelverhor übereinstimmend, dass die Mannschaft des Zeppelin leicht hatte gerettet werden können, das aber nicht dazu geschehen sei. Daraufhin gab auch der Kapitän des Fischdampfers den Sachverhalt zu und entschuldigte sich damit, dass er Angst gehabt habe, von den Deutschen überwaltigt zu werden und so sein Schiff zu verlieren. Die Besatzung des „King Stephen“ hat in der folge keine andere Behandlung erfahren als alle übrigen Kriegsgefangenen und wurde nach Kriegsende in die Heimat zurück geschickt.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Amelander historie



Geregistreerd op: 28-7-2014
Berichten: 4

BerichtGeplaatst: 07 Aug 2016 13:07    Onderwerp: De zinkende zeppelin L19 boven Ameland in 1916. Reageer met quote

Een anderhalve maand geleden publiceerden wij een artikel van Dirk Tang uit het Vind Magazine met de titel 'De zinkende zeppelin van 1916. Hoe luchtschip L19 in zee belandde'. Hiervoor hadden we de toestemming van zowel de auteur als de redactie gekregen. Zie: www.amelanderhistorie.nl/news/de-zinkende-zeppelin-van-1916-hoe-luchtschip-l19-in-zee-belandde/

Zelfs 10 jaar nadat deze topic geplaatst is, blijft het vele mensen fascineren. Wij waren benieuwd of op Amelanders ook ooggetuigenverslagen bekend waren of iets via mondelinge overleving bekend was. Daarom hebben we onderaan het artikel een oproep geplaatst. We kregen van een oudere vrouw een reactie binnen dat haar moeder het schouwspel vanaf Ameland gezien had en de zeppelin vanuit de verte net een gloeiende sigaar leek.

Wellicht zijn er nog leden op dit forum die meer over deze vrij onbekende gebeurtenis weten.
_________________
Amelander historie, het verleden laten herleven!
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Luchtoorlog Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group