Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hét WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privé berichten te bekijkenLog in om je privé berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

Duitse legercommuniqués 1914-1918

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Politiek en strategie Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
wvanrosm



Geregistreerd op: 31-5-2006
Berichten: 501

BerichtGeplaatst: 14 Mei 2008 18:08    Onderwerp: Duitse legercommuniqués 1914-1918 Reageer met quote

De pers maakte in de lange periode van vrede tussen 1871 en 1914 een enorme kwalitatieve, kwantitatieve en technische ontwikkeling door, en de toenemende invloed die daarvan uitging op de openbare mening, leidde er toe dat er ook in hoge militaire kringen reeds in vredestijd belang werd gehecht aan contacten met de pers. Die contacten gingen in eerste instantie uit van hogere bestuursorganen, niet zozeer van de generale staf of van militaire bevelhebbers, die schijnbaar nog altijd een zeker vooroordeel jegens de publiciteit koesterden.

De marine ging in deze ontwikkeling voorop. In 1889 was als verantwoordelijk bestuursorgaan het rijksministerie van Marine opgericht. Toen in 1897 admiraal Alfred Tirpitz de taken van de toenmalige staatssecretaris ( = minister) overnam, richtte hij al snel een eigen voorlichtingsdienst op: het persbureau van het ministerie van Marine. In zijn memoires verklaarde hij dit opmerkelijke besluit als volgt: "Ik beschouwde het als mijn recht en mijn plicht, om breed uit te dragen, welke belangen hier op het spel stonden." Omdat daarvoor geen post op de begroting was opgenomen en ook niet te verwachten was, werkte hij met donaties: "Ook dat was in Duitsland een nieuwe methode." De persdienst werd een voorbeeld voor andere. Door het gewicht, dat Tirpitz aan propaganda hechtte, nam deze dienst binnen het ministerie spoedig een zeer belangrijke plaats in, en overvleugelde in korte tijd ambtelijke voorlichtingsdiensten elders. Daardoor kwam het, dat de Keizerlijke Marine over een uitstekende en ervaren organisatie voor oorlogsberichtgeving beschikte, toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak, waarvan ze ook tijdens de oorlog goed gebruik wist te maken.

Geheel anders stonden de zaken er bij het leger voor. Weliswaar had men bij het Pruisische ministerie van Oorlog sinds de ambtstijd van generaal Walter Bronsart von Schellendorf (1893-96) de contacten met de pers geïntensiveerd, maar was de oprichting van een eigen voorlichtingsdienst mislukt, omdat de Rijksdag in de herfst van 1913 en het voorjaar van 1914 de middelen daarvoor had geweigerd. Het ministerie van Oorlog bezat daardoor sinds sept. 1913 slechts één op het voorbeeld van het ministerie van Marine gebaseerde persafdeling. Toen het ministerie van Oorlog er in januari 1914 op aandrong, bij de diverse staven voorlichtingsdiensten in te stellen, had een aantal bevelhebbers, zoals hierboven geschetst van oudsher gekant tegen publiciteit, daar bezwaren tegen geuit. Hierdoor was de berichtgeving over de voorbereiding van de mobilisatie beperkt gebleven tot de vermelding op een voor journalisten bestemde lijst van onderwerpen, waarover in tijden van oorlog geen verslag mocht worden gedaan. De Wereldoorlog was de eerste oorlog in een tijdperk, waarin de pers een macht van betekenis werd. Maar in het kader van de mobilisatie werd tegelijkertijd de militaire censuur ingevoerd.

Met het uitroepen van de oorlogstoestand op 31 juli 1914 was het bevoegd gezag in Duitsland met uitzondering van Beieren overgegaan op de militaire bevelhebbers. Het werd voor Berlijn en de provincie Brandenburg door de opperbevelhebber aldaar, in de rest van het rijk door de plaatsvervangers van de bevelvoerend generaals uitgeoefend. Op 1 augustus 1914 verschenen in Berlijn kennisgevingen van de opperbevelhebber, von Kessel, waaronder ook een over de invoering van censuur. Daarmee was de militaire greep op informatie een feit. Men beperkte zich echter niet tot controle op de naleving, die ambtshalve plaatsvond, maar zocht daarbij ook nog persoonlijk contact met de pers. De dienstonderdelen die in het vaderland achterbleven, zoals de plaatsvervangende generale staf van het leger en de opperbevelhebber in Berlijn en Brandenburg, hielden op 1 augustus en in de dagen daarop besprekingen met de pers, waarbij gewezen werd op het geheimhouden van militaire berichten en tegelijk uiterste terughoudendheid bij de oorlogsverslaggeving werd geëist.

Als het uur van de waarheid zou aanbreken, zou de generale staf zich in zijn berichten echter niet terughoudend opstellen; men zou de zaken niet mooier voorstellen dan ze waren, maar zakelijk en eerlijk zeggen, wat te zeggen viel. Daarom verlangde men onvoorwaardelijke steun van het opperbevel. Men oefende een strenge censuur uit met een tweeledig doel: de bevolking moest niet onnodig worden opgezweept of ongerust gemaakt, en de vijand zou geen voordeel uit voorbarige of onjuiste mededelingen kunnen trekken. Dat betekende vanaf dat moment zwijgen, geheimzinnigheid, en het verspreiden van berichten die hoop en vertrouwen opwekten.

(…)

Het onderbrengen van de persdienst bij Afdeling III B bewijst dat persbreidel nog altijd als vanzelfsprekend gold, want de voornaamste taken van deze afdeling waren spionage en contraspionage. Om deze handelwijze enigszins te rechtvaardigen werd door de generale staf op 3 augustus op een in het rijksdaggebouw belegde persconferentie gemeld: "We zullen niet altijd alles kunnen zeggen, maar wat we u zullen meedelen, is waar."

Lees het gehele artikel:
http://www.forumeerstewereldoorlog.nl/wiki/index.php/Duitse_legercommuniqu%C3%A9s_1914-1918

(Nieuw in WO1Wiki. Lees ook eens wat in WO1Wiki)
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Politiek en strategie Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group