Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hťt WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privť berichten te bekijkenLog in om je privť berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

[sculptuur]Standbeelden alswaarschuwing tegen oorlogswaanzin

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Kunst Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13292

BerichtGeplaatst: 03 Feb 2005 12:37    Onderwerp: [sculptuur]Standbeelden alswaarschuwing tegen oorlogswaanzin Reageer met quote

Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) sneuvelden, onder de meest gruwelijke omstandigheden, miljoenen mannen. Veel van de plaatsen waar zij in angst hun tijd doorbrachten zijn nog steeds lidtekens in het landschap. Kunstenaars creŽerden er standbeelden ter gedachtenis en als waarschuwing.

De Grote Oorlog was een loopgravenoorlog. De vijandelijke legers verscholen zich achter rijen prikkeldraad, aanvallers liepen hierin vast en werden met mitrailleurs als konijnen afgeschoten. Pogingen om deze patstelling te verbreken leken op collectieve zelfmoordacties. De inzet van strijdgas, dagenlange vijandelijke artilleriebeschietingen, de aanwezigheid van ratten ter grootte van katten, het gebrek aan hygiŽne, vlooien, luizen, dysenterie, doodsangst en alle andere denkbare kommer en kwel zorgden voor tien miljoen gesneuvelden, drie miljoen vermisten en ruim twintig miljoen gewonden. De soldaten die ogenschijnlijk ongeschonden uit de strijd kwamen, droegen herinneringen met zich mee die voorgoed een deuk in hun psyche hadden geslagen.
Steeds meer Nederlanders gaan op zoek naar de resten van deze oorlog. Alleen al in de Noord-Franse stad Verdun verblijven jaarlijks meer dan honderdduizend Nederlanders. Het Belgische Ieper doet hier niet voor onder. Er is veel te zien aan het oude Westfront dat loopt van Nieuwpoort tot aan Belfort bij de Zwitserse grens. Een groot deel van de stellingen is nog herkenbaar. De loopgraven, bunkers, forten en onderkomens zijn weliswaar door de tand des tijds aangetast maar vaak nog in redelijke staat. Geweren, helmen en persoonlijke bezittingen van soldaten zijn niet moeilijk te vinden. Miljoenen onontplofte granaten sluimeren op de voormalige slagvelden. Ze wachten op onvoorzichtige vakantiegangers die denken dat ouderdom de explosieven onschadelijk heeft gemaakt; nog steeds maakt de Eerste Wereldoorlog slachtoffers.

Aan de oude frontlijn zijn duizenden gedenktekens en monumenten te vinden. De meeste herdenken het Ďglorieuzeí van de strijd. Slechts enkele zijn ingetogener en bezitten de kracht bezoekers tot op het bot te raken. Het Monument du Squelette au Mort-Homme, ten noordoosten van Verdun, is zoín beeld.



Op de heuvel van Mort-Homme sneuvelden in 1916 duizenden Duitsers en Fransen, soldaten stonden letterlijk op de lijken en moesten er soms overheen klimmen om op te kunnen rukken. De hedendaagse bezoeker van de Mort-Homme bereikt de heuvel via een kronkelweggetje. Aan het eind ervan, op het hoogste punt, doemt het macabere beeldhouwwerk op. Het is metershoog en wijst de slagveldtoerist op de vergankelijkheid van het leven. Het is moeilijk je aan de symboliek van het in een vaandel gehulde skelet te onttrekken. Beeldhouwer Froment-Meurice slaagde erin een nooit verouderend statement te maken over de waanzin van oorlogsvoering. Het geeft de dood van duizenden nog enige zin en is een blijvende waarschuwing.
De kracht van het standbeeld op de Mort-Homme is de verpletterende confrontatie die het aangaat met degene die het aanschouwt. De beeldengroep Het Treurend Ouderpaar, op het Duitse militaire kerkhof van Vladslo bij Diksmuide, moet het hebben van subtiliteit. De maakster ervan, de Duitse kunstenares Kšthe Kollwitz, verloor haar achttienjarige zoon al vroeg in de oorlog. Kort nadat Kšthe bericht had gekregen dat haar Peter in de buurt van Esen, vlakbij het kerkhof, gesneuveld was begon ze aan de voorbereiding van de beeldengroep. Gedurende achttien jaar was ze bezig met het perfectioneren. Toen pas was ze tevreden en liet ze de beelden plaatsen. Op zich hebben de beelden weinig details. De vader, met zijn opgetrokken schouders, straalt groot leed uit. De man is bevangen door emotie en zichtbaar bang zich te laten gaan. Alsof hij een complete zenuwinzinking wil voorkomen. Hij zoekt bescherming in de armen die hij om zich heen heeft geslagen. Zijn verdriet wordt nog eens benadrukt door zijn ingevallen wangen en nietsziende ogen. De moeder is voorovergebogen, haar ogen kijken naar de grond. Ze heeft haar armen voor haar borst gekruist. Ook zij is een instorting nabij.


Beide © Bob Marien


Beide beelden geven op treffende wijze uitdrukking aan het leed dat ouders treft als hun kind door oorlogsgeweld om het leven komt. Dit leed is universeel, kent geen grenzen en kent geen vriend of vijand. Opvallend is dat de uitgebeitelde man en vrouw het verdriet ieder op hun eigen wijze verwerken. De stenen echtelieden geven elkaar geen zichtbare wederzijdse steun en alhoewel de beelden onverbrekelijk bij elkaar horen zijn het op zichzelf staande sculpturen, ze vullen elkaar aan. Op een grafsteen, vlak voor de beelden, valt te lezen: Peter Kollwitz. Musketier, 23.10.14. Het geestelijk erfgoed van zijn moeder waakt over hem en probeert herhaling te voorkomen.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privť bericht
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45652

BerichtGeplaatst: 10 Feb 2005 23:38    Onderwerp: Reageer met quote

De woorden van Kšthe spreken eigenlijk voor zich.
Zijn mijn woorden helemaal niet bij nodig.



She was alone with her husband: 'we went from the figures to Peter's grave, and everything was alive and wholly felt. I stood before the woman, looked at her - my own face - and I wept and stroked her cheeks. Karl stood dose behind me - I did not even realize it. I heard him whisper, "Yes, yes. How close we were to one another then!'
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privť bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45652

BerichtGeplaatst: 08 Feb 2008 11:43    Onderwerp: Reageer met quote

Deze eens uit de archieven gehaald, hopelijk wordt dit topic weer "levend"
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privť bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
granit pmv



Geregistreerd op: 2-4-2008
Berichten: 4

BerichtGeplaatst: 03 Apr 2008 13:00    Onderwerp: zin en onzin van oorlogsmonumenten Reageer met quote

Hallo allemaal,

af en toe word ik wel eens gevraagd om een voordracht te geven over "oorlogsmonumenten". Onlangs was dat nog het geval in BORLO. De lezing die ik gaf was in het kader van de tentoonstelling WINTER 44. Als je het verhaal over de herkomst van "oorlogsmonumenten" wil vertellen mogen de monumenten die na de oorlog 1870-1871 opgericht werden vooral niet vergeten. Bij die monumenten, waar je er een hoop van kan terugvinden ten westen van METZ, ligt de basis van wat we vandaag onder "oorlogsmonumenten" verstaan.

Wat is het probleem war we mee te kampen hebben ?

Wel de monumenten die opgericht werden om ons te herinneren aan een bepaalde veldslag of oorlog zijn de zwarte schapen van ons patrimonium. Ze worden ervaren als hopeloos gedateerd en zelfs politiek incorrect. Want, het zou louter gaan om het verheerlijken van oorlogsdaden, om het opwekken van allerlei gevoelens van heroisme en vaderlandsliefde.

Natuurlijk moet deze visie genuanceerd worden. Sterven voor het Vaderland en meer van die clichťes, dat zijn termen die na de oorlog door iemand van achter zijn bureetje bedacht zijn.

Oorlogsmonumenten zijn en blijven unieke getuigenissen van een episode - ze zijn een LINT VAN STEEN - die niet zomaar in de vergetelheid mag geraken. Het kunsthistorisch aspect blijft van kracht. Vergeet niet dat het de betere beeldhouwers - bronsgieters - waren die de mooiste opdrachten binnenrijfden.

Na de 1ste wereldoorlog werden er wedstrijden uitgeschreven, de plannen en maquettes - voor individuele monumenten - werden zorgvuldig besproken door een vakjury en in de kranten en/of tijdschriften. Voor de monumenten opgericht in de gemeenten bestonden er catalogi waaruit je "op maat" een monument voor je gemeente kon bestellen.

Persoonlijk schuim ik het front nu al meer dan 20 jaar af. Ik ben gestopt met tellen op het moment dat ik 7.000 individuele oorlogsmonumenten gelokaliseerd had.

Momenteel hou ik me enkel nog bezig met de monumenten waarvan er meer dan ťťn exemplaar bestaat - Bv de demarcatiepalen van Paul Moreau-Vauthier.

In 2003 en 2004 produceerden Sanny Sedeyn en ik een interactieve Cd-Rom met daarop een eerste selectie van die monumenten. omenteel werk ik aan de eerste interactieve DVD-Rom die een update zal zijn van de vorige Cd-Roms.

De uitdaging voor de toekomst is het preserveren van een "aantal" monumenten. Versta me niet verkeerd, ik ben niet tegen de oprichting van nieuwe monumenten, maar wie gaat er binnen 10-20-30-40-50 jaar nog naar dat monument omkijken? Ik zag hier daarstraks een foto van het monument de qrapuoillots (chemin des dames) dat half ingestort is ... Ik heb bijvoorbeeld 3 jaar "ruzie moeten maken" met het ABMC, domme dingen moeten doen, om hun eindelijk in het getouw te krijgen om de 2de US ID opnieuw te motiveren om geld te geven voor het onderhoud van 24 betonnen bescheiden BOULDER MONUMENTEN, die m'n drie jaar geleden, nog wilde laten verdwijnen. Mijn eenmans aktie heeft resultaat opgeleverd, want tegen REMEMBRANCE DAY worden de 24 monumenten gekuist, en aansluitend zal een contract besproken worden voor het verdere onderhoud van die monumenten, opgericht in 1919 ...

In Nederland zijn 1 op 3 monumenten geadopteerd door basisscholen, daar ligt volgens mij de toekomst. Met z'n allen het graf van JOHN MCCRAE adopteren is een mooie zaak, was het niet dat de CWGC dat graf zal blijven onderhouden, daar een budget voor heeft. Maar het zijn individuele monumenten, zoals bijvoorbeeld de demarcatiepalen, die betaald zijn door onze vaders en grootvaders, en die eigenlijk eigedom van NIEMAND zijn, die om aandacht vragen. En zo zijn er natuurlijk nog een hoop monumenten, 1ste en 2de wereldoorlog, binnen- of buitenland, die om aandacht smeken!!!!

Wat gebeurd er bijvoorbeeld met de oude BORNES van de VOIE DE LA LIBERTE ? (OK 2de WO). 1.000 palen worden vervangen door polyesteren modellen ... Kunnen die oude, originele modellen niet aan musea gegeven worden (mits het ondertekenen van een consessie). Ik probeer 3 exemplaren vast te krijgen voor een project (op vrijwillige basis). Maar ik vang steeds bot ...

enfin ...

Voor meer info kan je me altijd contacteren op het volgende nummer 0475/580783
of
rik.scherpenberg@mil.be


Persoonlijk
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privť bericht
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Kunst Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group